Müfettiş ve Öğretmen Görüşleriyle Neden Denetim Doç. Dr. Mukadder BOYDAK ÖZAN 1 Tuncay Yavuz ÖZDEMİR 2 Özet Bu araştırmanın amacı öğretmen ve eğitim müfettişlerinin görüşleri ışığında denetimin öneminin, eğitim sistemine ne gibi katkılarının olduğunun belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Elazığ ve Kahramanmaraş ilinde görev yapan eğitim müfettişleri ile bu illerdeki ilköğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Elazığ ilinden 27, Kahramanmaraş ilinden 19 eğitim müfettişi ile Elazığ ilinden 38, Kahramanmaraş ilinden 24 öğretmen tesadüfî örnekleme yöntemi ile araştırma grubuna dâhil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından geçerli kabul edilen görüşler öğretmenler ve müfettişler olmak üzere ayrı ayrı kodlanarak, nitel veri analiz programı olan QSR Nvivo 9 programına aktarılmıştır. Araştırma bulguları denetimin hem öğretmenler hem de denetmenler tarafından örgütsel hedeflere ulaşılması için önemli bir süreç olarak görüldüğünü göstermektedir. Denetim olmasaydı eğitim öğretimde kalitenin düşeceği, kaos ortamı yaşanacağı görüşü öğretmen ve müfettişlerin büyük bölümü tarafından paylaşılmıştır. Denetmen ve öğretmen görüşlerindeki farklılık denetimin öğrenci başarısı üzerine olan etkisinde farklılaşmaktadır. Denetmenler denetimin doğrudan ve dolaylı olarak öğrenci başarısını olumlu etkileyeceği görüşünde birleşirken, öğretmenlerin önemli bir kısmı denetimin öğrenci başarısını çok etkilemediğini düşünmektedirler. Anahtar kelimeler: Müfettiş, neden denetim, denetimin önemi Giriş: Literatürde denetimle ilgili birbirini kapsayan veya tamamlayan birçok tanımlama bulunmaktadır. Bursalıoğlu (2005)’na göre denetim, eğitimde gözetme yollarından biridir ve kamu yararı adına davranışı kontrol etme süreci olarak tanımlanmaktadır. Denetim, örgütün amaçları doğrultusunda saptanan ilke ve kurallara uygun işleyip işlemediğinin araştırılması sürecidir (Aydın, 2000). Başar (2000) ise denetimi; durumu saptama, değerlendirme, sonuçta düzeltme ve geliştirme etkinlikleri yapma olarak tanımlayarak sistemli bir hale getirmiştir. Denetim, örgütsel eylemlerin kabul edilen amaçlar doğrultusunda, saptanan ilke ve kurallara uygun olup olmadığının anlaşılması süreci olarak düşünülebilir. Denetim, öğretimi gerçekleştirecek öğretmen ve denetçilerin uygulamaları hakkında ayrıntılı bilgi edinmelerine; kazandıkları bilgi ve becerilerini, okul ve sınıf ortamında yeterli düzeyde kullanabilmelerine yardım eden bir süreçtir (Can, 2004). Denetimin Önemi: Bütün örgütlerin varoluş nedeni, amaçlarını gerçekleştirme durumunu sürekli hale getirmektir. Amaçları gerçekleştirebilmek için örgütün bütün aşamalarının, bütün bileşenlerinin düzenli olarak kontrol edilmesi ve bunun sonucunda değerlendirilmesi gerekmektedir. Denetim sayesinde gerçekleştirilen düzenli kontrol, değerlendirme ve geliştirme etkinliği denetimin önem ve zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Amaçlara uygun olarak gerçekleştirilen denetim sisteminin örgüte sağlayacağı bir takım yararların olması beklenmektedir. Bunlar (Işık, 2009): 1 Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, EYPTE, E-Posta: mboydak@firat.edu.tr 2 Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, EYPTE Bölümü Doktora Öğrencisi, E-Posta: tyavuz@hotmail.com.tr