Sławomir Mandes Problem bezdomności w Niemczech na przykładzie Hamburga Z roku na rok rząd przypisuje do poszczególnych szczebli samorządu coraz większą liczbę zadań z obszaru pomocy społecznej. Można wymienić szereg argumentów za tym roz- wiązaniem. Jednym z ważniejszych jest fakt, że administra- cja samorządowa, lepiej niż jakakolwiek inna instytucja, zna problemy społeczne na poziomie lokalnym. W oparciu o tę wiedzę może zatem bardziej efektywnie alokować szczupłe zasoby finansowe i materialne. Ale czy faktycznie samo- rząd dysponuje rzetelną wiedzą o problemach społecznych? Badania funkcjonowania GOP-sów pokazują, że wiedza o środowisku społecznym jest zbierana w sposób niesyste- matyczny 1 . Problem ten stanowi poważne wyzwanie dla prób usprawnienia istniejącego systemu pomocy. Po pierwsze, nie wiadomo jak działa aktualny system? Po drugie, nie wiadomo, jakie przynosi efekty prowadzona polityka? Po trzecie, nie wiadomo, jakie są skutki długo-falowe prowadzonych działań? Przeszkodą w realizacji dia- gnoz problemów społecznych są finanse. Badania nie są tanie. Problemem jest również brak doświadczenia w prowadzeniu tego typu przedsięwzięć. Wydaje się jednak, że poważniejszą przeszkodą jest brak przekonania o użyteczności prowadzonego regularnie, według spraw- dzonej metodologii, rozpoznania potrzeb środowiska społecznego. Nie wszystkie obszary polityki społecznej są w równym stopniu słabo rozpoznane. Służby zatrudnienia dysponują całkiem niezłym aparatem badawczym, pozwalającym na bieżąco monitorować problem bezrobocia. Można mieć różne zastrzeżenia do wprowadzonego systemu „Niebieskie karty”, ale niewątpliwie jest krokiem w dobrym kierunku. Przykłady te pokazują postęp w obszarze diagnozowania problemów społecznych. Na tym tle diagnozowanie bez- domności jest daleko w tyle. Jedynie w środowisku organizacji pozarządowych widać świado- mość wagi problemu. Samorząd natomiast nie jest zainteresowany systematycznym weryfiko- waniem efektywności i skuteczności wydawanych na pomoc bezdomnym środków publicznych. 1 D. Zaleski, Opieka i pomoc społeczna. Dynamika instytucji, Warszawa 2005; Ośrodek pomocy i aktywno- ści społecznej. Renesans pracy środowiskowej, red. P. Jordan, Warszawa 2007. Sławomir Mandes – socjolog, zatrudniony na Uniwersytecie War- szawskim, w Instytucie Socjologii, w zakładzie psychologii społecznej. Zajmuje się socjologią religii, teorią socjologiczną oraz socjologią ekonomiczną. Od wielu lat działa jako niezależny ewa- luator projektów rozwoju zasobów ludzkich.