87 Ahmed Nebîl ve İnsânın Menşe’î İnan KALAYCIOĞULLARI * Özet İnsanın kökenine dair çalışmaların tam bir bilimsel zemine oturması 19. yüzyılda mümkün olmuştur. Bu konudaki düşünceleri ve eserleriyle dönemin bilim çevrelerinde öne çıkan isimlerden biri de Ernst Haeckel’dır. 1898 yılında İngiltere’de düzenlenen Uluslararası Zooloji Kongresinde Haeckel’den bir konuşma yapması istenmiş, o da dö- nemin mevcut bilgilerinden yararlanarak insanın kökenine dair bir bildiri sunmuştur. Bu bildiride Haeckel, paleontoloji, karşılaştırmalı anatomi ve filojenideki gelişmelere dayanarak insanın biyolojik özellikleri, insanın primat takımı içindeki yeri üzerine de- ğerlendirmeler yapmıştır. Bilim çevrelerinde son derece önemli görülen ve farklı dillere çevrilen bu metin, Ahmed Nebîl tarafından 1911 yılında İnsânın Menşe’î Nesl-i Beşer başlığıyla Türkçeye kazandırılmıştır. Bu çalışmada öncelikle Haeckel’in bilimsel ve fel- sefi görüşlerine değinilecek, ardından Ahmed Nebîl’in çevirisinin Türk antropoloji tari- hindeki önemi kısaca değerlendirilecek ve metnin transliterasyonu verilecektir. Anahtar Kelimeler: Ahmed Nebîl, Ernst Haeckel, Bahâ Tevfîk, Monizm, İnsanın Kökeni Ahmed Nebîl and İnsânın Menşe’î Abstract e studies about the descent of man could be able to be placed exactly on a scien- tific ground in the nineteenth century. Ernst Haeckel was accepted prominent in science * Yrd. Doç. Dr.; Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Felsefe Bölümü, Bilim Tarihi Ana Bilim Dalı.