Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, Sayı 11, Yıl 2012, ss. 39-54 Mediterranean Journal of Educational Research, Issue 11, Year 2012, pp. 39-54 39 Ücretli Öğretmenlerin, Katıldıkları Pedagojik Formasyon Programına İlişkin Deneyimleri * Gülay DALGIÇ ** Feyza DOYRAN *** Sinem VATANARTIRAN **** Öz: Öğretmen yetiştirme ve istihdamı Türk Eğitim sisteminin en çok tartışılan sorunlarındandır. Öğretmen yetiştirmeye yönelik çeşitli formasyon programlarında ve Milli Eğitim Bakanlığı’nın istihdam politikalarında nitelikten çok nicelik kaygısının öne çıktığı görülmektedir. Öğretmen açıkları, yüksek maliyetli atamalar yerine sözleşmeli öğretmen, kadrosuz usta öğretici, ücretli öğretmen gibi kadrolar ile kapatılmaya çalışılmıştır. Bu atamalarda yer alacak öğretmen adayları için çeşitli pedagojik formasyon programları tasarlanmıştır. Öğretmen yetiştiren programların geliştirilmesinde bu programlara katılan öğretmen adaylarının görüşlerinin alınması da önem arz etmektedir. Bu araştırmada ücretli öğretmenlik tecrübesi olup Pedagojik Formasyon eğitimi almakta olan 17 öğretmen adayının, katıldıkları programa ilişkin deneyim ve görüşlerini incelemek amaçlanmaktadır. Araştırma tarama modeline dayalı nitel bir araştırmadır. Araştırma sonucunda, katılımcıların formasyon programı ve ücretli öğretmenlik ile ilgili görüşleri doğrultusunda öğretmen yetiştirme ve istihdamına yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Ücretli öğretmenlik, pedagojik formasyon, öğretmen istihdam politikaları, öğretmen yetiştirme, fen edebiyat fakültesi mezunları Experiences of Hourly Paid Teachers on the Teacher Certification Program Abstract: Teacher training and recruitment are amongst the most disputed issues in Turkish educational system. It is observed that quantity became more important than quality in developing policies for teacher certification and recruitment models. To meet teachers shortage, Ministry of Education has preferred to use alternative ways of recruitment such as contract based teaching, non-cadre expert teaching and hourly-paid teaching instead of high cost tenure teaching. To train candidates for these different teaching positions, a variety of certification programs have been designed. To improve these programs, it is important to ask for the opinions of the participants of such programs. The purpose of this survey-type qualitative study is to analyze the experiences and views of 17 teacher candidates employed as hourly-paid teachers regarding the teacher certification program they are enrolled at. Suggestions that could be complimentary in the process of creating new models for teacher recruitment and training are offered based on the findings. Keywords: Hourly-paid teaching, teaching certification program, teacher recruitment policies, teacher training, graduates of faculties of arts and letters Öğretmen istihdamı uzun yıllardır Türk Eğitim sisteminin en çok tartışılan sorunlarından biri durumundadır. Bu konuda farklı model arayışları süregelmekte; üniversiteler, eğitimciler ve MEB tarafından nitelikli öğretmen yetiştirmeye yönelik çeşitli çalışmalar yürütülmektedir (Alkan, 2005; Gür, 2008; Gür ve Çelik, 2009; Kavcar, 1982; Kayabaş, 2008; MEB 2008; Özoğlu, 2010; ÖYGM; 2009; Üstüner, 2004; YÖK 2007). 1970’lerden itibaren öğretmen yetiştirme ve pedagojik formasyon programları sürekli değişim içerisinde olmuş ve bu değişim ve gelişim günümüzde de etkisini sürdürmektedir. Cumhuriyet Döneminde öğretmen yetiştirme politikalarında önemli bir adım, 1973’te 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile birlikte, öğretmenlere yüksek öğrenim görme zorunluluğu getirilmesi ile atılmıştır. Aynı kanunla birlikte, yüksek öğretim kurumlarından mezun olanlara öğretmenlik formasyonu alarak öğretmen olabilme hakkı da tanınmıştır (Bilir, 2011: 237). Yani bu kanunla, herhangi bir branştan lisans derecesine sahip olanlar, öğretmenlik formasyonu alma hakkı kazanmıştır. _____________ * Bu çalışma 24-26 Mayıs 2012 tarihinde 7. Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi İnönü Üniversitesi, Malatya’da sunulan bildirinin geliştirilmiş halidir. ** Yrd. Doç. Dr., Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, BÖTE Bölümü, İstanbul, Türkiye, gulay.dalgic@bahcesehir.edu.tr *** Yrd. Doç. Dr., Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, İstanbul, Türkiye, feyza.doyran@bahcesehir.edu.tr **** Yrd. Doç. Dr., Bahçeşehir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, İstanbul, Türkiye, sinem.vatanartıran@bahcesehir.edu.tr