IV. Uluslararası Katılımlı Eğitim Denetimi Kongresi Bildiri Kitabı, 31 Mayıs-2 Haziran 2012, Muğla/Türkiye Sayfa No: 447-468 *Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, herdogan@karabuk.edu.tr ** Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, mahmutpolatcan78@gmail.com İlköğretim Okullarında Bilgi Yönetimi Mersin İli Örneği *Yrd. Doç. Dr. Hamit ERDOĞAN **Arş. Gör. Mahmut POLATCAN Özet: İnsan yaşamını olduğu kadar insanların oluşturduğu örgütleri de bilginin yönetilmesi konusunda t eknoloji ve bilim dünyasının baş döndürücü gelişmeleri etkilemektedir. Bu çalışmada Mersin’deki ilköğretim okullarında il eğitim denetmenleri, okul yöneticileri ve öğretmenlerin açısından bilgi yönetiminin nasıl uygulandığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bilgi yönetiminin bilginin edinilmesi, paylaşılması, kullanılması ve saklanması gibi dört alt süreç olarak açıklandığı tarama modelindeki çalışmada alt süreçlerde hazırlanan 35 maddeden oluşan 930 anket Mersin İli İlköğretim Okullarında görev yapan okul yöneticileri, öğretmenler ile İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde çalışan il eğitim denetmenlerine uygulanarak SPSS 16 paket programında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bilgi yönetiminin süreçlerinden bilginin edinilmesi boyutunda diğer örgütlerin neler yaptığının izlendiği, örgüt içi deneyimlerden yararlanıldığı, örgütte en önemli bilgi türünün nerede ve kimde olduğunun bilindiği ve bu bilginin paylaşıldığı ileri sürülmüştür. Araştırmanın güvenirliği olarak belirlenen Cronbach-Alpha α=0,95 çıkmış ve güvenirliği oldukça yüksektir. Hatta anket ölçek olarak adlandırılabilir. Araştırmada okul yöneticileri, öğretmen ve il eğitim denetmenleri açısından ilköğretim okullarında bilgi yönetim süreçlerin nasıl işlediğine yönelik durum sorgulanmış, buna bağlı olarak aritmetik ortalama, standart sapma, bağıl değişim katsayısı ve ANOVA analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, okul yöneticisi, öğretmen ve il eğitim denetmenleri, bilgi yönetimi süreçlerinden bilginin edinilmesi, paylaşılması, kullanılması konusunda yüksek düzeyde görüş birlikteliği ve bilginin saklanması konusunda orta düzeyde görüş birlikteliği sergilemişlerdir. Bu durum, Mersin ilköğretim okullarında, bilginin edinilmesi, paylaşılması, kullanılması konusuna önem verildiği; buna karşın bilginin saklanması konusuna yeterince önem verilmediği, dikkat edilmediği biçiminde yorumlanabilir. Ayrıca ANOVA analizi sonuçlarına göre, çalışma grubunun bilgi süreçlerini kullanım becerileri ile denek grupları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: : Bilgi yönetimi, bilginin edinilmesi, bilgi paylaşımı, bilginin kullanılması, bilginin saklanması Kısaltmalar Bilgiedin……………..: Bilginin Edinilmesi Bilgipay………………: Bilgi Paylaşımı Bilgikul……………….: Bilginin Kullanılması Bilgisak………………: Bilginin Saklanması BETOP……………….: Bilginin Edinilmesi Toplamı BSTOP……………….: Bilginin Saklanması Toplamı BKTOP……………….: Bilginin Kullanımı Toplamı BSTOP………………..: Bilginin Saklanması Toplam Giriş Bireyin toplumsallaşmasıyla birlikte, ihtiyaçlarının ne olduğunu belirleyebilmek, isteklerini gerçekleştirebilmek için bilgiye ihtiyaç duymuştur. Bilginin oluşabilmesi bireyin içinde yaşadığı ortamla etkileşim içerisinde olmasıyla mümkündür. Bireyin çevresiyle etkileşimi sonunda, tabiatta var olan veriyi işleyerek ve elindeki veriyi diğer bakış açılarıyla harmanlamak için iletişim sürecine girmiştir. Bu iletişim sürecinde ham verinin düzenlenmesi ve bilgi kullanıcısına sunulması için bir enformasyon sürecine gereksinim duymuştur. Bilginin, bireylerin ve toplumların yaşamında bu denli önem kazanması, bilgiden en iyi şekilde yararlanmak için bilgi yönetimi olarak adlandırılan çoklu bu disiplin, kapsamlı ve gittikçe gelişen yeni bir alanın yönetim alan yazınında oluşmasına neden olmuştur. Bilginin oluşma evresinden yaşama uyarlama aşamasına kadar ham olan elde edilen verilerin işlenmesi, enformasyon süreciyle verilerin düzenlenme aşamasından geçerek bilgi kavramı oluşur. Gelişmekte olan ülkemizde de, dünyayla rekabet edebilmek için, eğitim örgütlerinin bilgi yönetimine daha çok önem vermesi bir zorunluluktur. Eğitim örgütleri bir yandan etkili program geliştirme etkinlikleri ile bilginin kendi kurumlarında en iyi şekilde özümsenmesini ve geliştirilmesini sağlarken, diğer yandan toplum ve dış dünya ile iletişim ve etkileşim içinde, yeni teknolojiler, yöntem ve tekniklerden yararlanmanın yollarını araması, toplumun aydınlatılmasında etkin rol alması gerekmektedir(Özmen, 2002). Bilgi yönetimi öncelikle kurum yöneticileri tarafından kabul edilmeli, bütün çalışanların bilgi yönetiminin öngördüğü esaslara göre