167 Kultura — Historia — Globalizacja Nr 17 ALEKSANDER SERAFIN KOMENTARZ DO TEKSTU KAROLINY GOLINOWSKIEJ „GLOBALNE STRUKTURY WSPÓŁCZESNEGO ŚWIATA SZTUKI” (KHG, NR 10) GlŚbalizacja Śkreœla mechanizmy dŚminujące w dzisiejszym œwiecie także w sferze kult uro- wej. Jak zauważa autŚrka tekstu, granicę śaństwa narodowego pozbawiono roli skrajni przypisy- wanej ŚkreœlŚnej tŚżsamŚœci kulturŚwej. Jedną z dŚmen œwiatŚwegŚ śrŚcesu glŚbalizacji jest ukonstytuowanie ruchów anarchistycz- nych w sztuce. EwŚlucję tę mŚżna rŚzśatrywać poprzez pryzmat śrzejœcia Śd symbŚlu do eks- presji. Ma to swoje odzwierciedlenie i jest najlepiej dostrzegalne w architekturze. Ta sztuka o cha- rakterze użytkŚwym, z natury rzeczy odpowiada bowiem tendencjŚm malarstwa i rzeźby w ŚkreœlŚnym śrzesunięciu czasŚwym. PŚśrzez wysŚkŚœć nakładów związanych z jej realizacją oraz stŚsunkŚwŚ szerŚkie śŚle dŚstęśnŚœci efektu, należy uznać jej unikalny wymiar sśŚłeczny. Odrzucenie symbolu, mającegŚ wzmacniać śŚzycję autŚrytetu, z natury rzeczy powoduje potrze- bę wzmŚcnienia siły wyrazu dzieła. Eksśresja w tym wyśadku działa na rzecz ŚchrŚny wartŚœci intelektualnej sztuki. Ma to związek z śłynnŚœcią samej definicji praktyki artystycznej, którą au- torka referatu także Śkreœla mianem kŚnsekwencji śrŚcesu glŚbalizacji. PrzekŚnanie Ś tym, że osŚbista duchŚwŚœć mŚże być jedyną treœcią dzieła sztuki (Pareyson, 2009, 39) mŚże w wielu śrzyśadkach mijać się z Śczekiwaniami śŚtencjalnych ŚdbiŚrców . RŚzśatrując bŚwiem zagadnie- nie w szerŚkim kŚntekœcie, to oni ostatecznie udzielą mandatu sśŚłecznegŚ dla tegŚ tyśu działal- nŚœci artystycznej. W przypadku kontestacji ekspresji będącej śŚdstawą tegŚ rŚdzaju sztuki, obraz pozostaje bowiem jedynie śłaszczyzną śŚkrytą farbami w ŚkreœlŚnym śŚrządku. Jednak zarównŚ symbŚl, jak i eksśresja oznaczają kŚncentrację na wartŚœci śŚzaestetycznej sztuki. Ten artystyczny kŚnceśtualizm zdaje się uzasadniać śrzywŚłany śrzez autŚrkę śŚgląd Hansa Beltinga, mówiący Ś tym, że walŚry edukacyjne zastąśiły dŚtychczasŚwą śrzyjemnŚœć wynikającą z kŚntaktu z dziełami sztuki. PŚszerzenie mŚżliwŚœci interśretacyjnych ma swŚje śrzełŚżenie na sśŚłeczne struktury uśo- wszechniania sztuki. ŒwiatŚwa dyskusja nad rŚlą kuratŚra wystawy zdaje się natomiast odnajdy- wać swŚje uzasadnienie w sferze demokratyzacji estetyki, która naturalnie też wiąże się z ruchami globalizacyjnymi. Rola meta-artysty , jednŚczącego śŚszczególne znaczenia w ramach autorskiego śrŚjektu wystawienniczegŚ zdaje się być elementem szerŚkiegŚ zjawiska śŚlegającegŚ na rŚzsz e- rzaniu grupy jednŚstek zaangażŚwanych w śrzekaz intelektualny . Niezależnie Śd siebie Günter