I. Eurasia International Tourism Congress: Current Issues, Trends, and Indicators (EITOC-2015) 165 GIDA İSRAFI VE “FREEGAN FOOD AKIMI” Food Waste And “Freeganism” Mustafa AKSOY, Yrd. Doç. Dr. Gazi Üniversitesi, Turizm Fakültesi, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü maksoy@gazi.edu.tr Ali SOLUNOĞLU, Öğr. Gör. Kırıkkale Üniversitesi, Fatma Şenses Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü alisolunoglu@kku.edu.tr Özet Özellikle sanayi devriminin ardından büyük bir gelişim hızı kazanan dünyada, toplumların yaşam biçimleri üretim odağından tüketim odağına doğru bir değişim göstermektedir. Dünyadaki sınırlı kaynakların, sınırsız olduğu varsayımı ve aşırı kullanımı ile kontrolsüz tüketilmeye başlanması, farklı toplumların dikkatinden kaçmayarak çeşitli tepkiler vermelerine neden olmaktadır. Özellikle aşırı ve kontrolsüz tüketimin önlenmesine karşı ortaya çıkan yeni akımlara olan ilginin hızla arttığı görülmektedir. Bu yeni akımlardan biri olan “Freegan Food” ya da daha kapsamlı bir ifade olan “Freeganizm” materyalizme, ahlaki kayıtsızlığa, rekabete, açgözlülüğe, popüler kültüre, gösterişe ve hızlı tüketime karşı tepki olarak ortaya çıkmıştır. İlk olarak Amerika Birleşik Devletleri’nde çöpe atılan kullanılabilir gıdaların tüketilmesiyle ortaya çıkan “Freegan Food Akımı” daha sonra Kanada, İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinde de kabul görmüş ve uluslararası gastronomi literatürüne çeşitli çalışmalarla tanıtılmıştır. Bu çalışma ile özellikle aşırı tüketim, israf ve atık gıdalarla beslenmeye yönelik konuyla ilgili literatür taranarak Türkçe literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: gıda israfı, atık, çöpten beslenme, freeganizm Abstract Lifestyles of societies have been changing from production focus to consumption trend continuosly in the world that won a large growth rate especially after the Industry Revolution. Overexploitation of the limited resources in the World by assuming it is not limited does not escape the attention and cause giving reactions by different societies. It is seen that the interest in new trends emerging against excessive and uncontroled consumption is increasing rapidly. “Freegan Food” or in more comprehensive expression “Freeganism” is one type of these trends and it has emerged as a response against materialism, moral unconcern, competiton, greed, popular culture, pretension and rapid consumption. Freegan Food Movement that has been emerged firstly as a result of consumption of the trashed foods are available to consumption was accepted later in Canada, United Kingdom and European Union Countries too and was introduced to the international gastronomy literature. In this study, it is aimed to contribute to the Turkish literature by reviewing literature on subjects that are related with excessive consumption, waste and feeding with waste food. Key Words: food waste, waste, feed on waste, freeganism 1. Giriş Tüketim insanoğlunun varoluşundan günümüze dek varlığını sürdüren bir olgudur. İnsanlar çeşitli mal ve hizmetleri tüketerek yeme, içme, barınma ve güvenlik gibi temel fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Tüketim, aynı zamanda, insan ihtiyaçlarının ve bu ihtiyaçları karşılama biçimlerinin en net görülebildiği bir alandır. Bu alanda sadece, ihtiyaçların nasıl bir değişim gösterdiği değil, piyasa-birey-ekonomik sistem ilişkisinin nasıl işlediği de görülebilir. Tüketim sürecinde tüketme faaliyetinin sadece temel ihtiyaçları gidermek amacıyla yapılmadığı gerçeği saklıdır ve modern toplumlarda tüketim sadece temel ihtiyaçların giderilmesine yönelik olmaktan çıkmıştır. Süreç içerisinde özellikle sosyo -ekonomik alanda yaşanan gelişmeler ve teknolojik ilerlemelerle birlikte oluşan değişimler zaman içinde “tüketim”e farklı bir boyut daha kazandırmıştır. Tüketim kavramına atfedilen yeni boyut; insanların çoğunlukla ürünleri temel fonksiyonları nedeniyle değil, yüklendikleri anlam sebebiyle satın almalarıdır (Odabaşı, 2002). Bunun en önemli nedeni tüketicilerin satın aldıkları ürünlere yönelik ihtiyaç türünün fizyolojik