89 Halk Sağlığı / Public Health ARAŞTIRMA YAZISI / ORIGINAL ARTICLE Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Cilt: 6 • Sayı: 2 • Nisan 2015 Obeziteye Yönelik Tutum ve İnançların Geliştirilmesinde Sağlık Programlarının Etkisi Gülcan Kahraman, Türker Baş, Mahmut Akbolat Sakarya University, Sağlık Yönetimi, Sakarya, Türkiye ÖZET Amaç: Obezite problemi yaşayan bireylerin obeziteye yönelik tutum ve inanç geliştirmelerinde sağlık ile ilgili televizyon programlarının etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Çalışmada, obezite sorunu yaşayan bireylerin sosyo- demografik özelliklerinin, bu kişilerin koruyucu sağlık davranışı gerçekleş- tirmesinde etkili olup olmadığı da incelenmiştir. Hastalar ve Yöntem: Sakarya ilinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşlarına başvuran 365 kilolu ve obez birey üzerinde bir anket çalışması gerçekleş- tirilmiştir. Çalışmada, Dedeli ve Fadıloğlu (2011) tarafından geliştirilen Obezite Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılmıştır. Televizyonda yayınlanan sağlık programları ile ilgili 6 soru sorulmuştur. 2014 yılının Ocak ayında baş- lanan veri toplama süreci, 2014 yılının Mart ayında sonlandırılmıştır. Nicel verilerin analizi, frekans, fark, korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, %95’lik güven aralığında, p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Cinsiyet ve medeni durum dışında kalan bütün sosyo-demog- rafik özellikler ile obeziteye yönelik tutum ve inanç geliştirme arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Ölçeklerin alt boyutları arasında anlamlı ancak zayıf bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca, sağlık programlarının obeziteye yönelik tutum ve inançların geliştirilmesinde etkisinin zayıf olduğu bulunmuştur. Sonuç: Obeziteye yönelik tutum ve inanç geliştirmede kilolu ve obez birey- lerin neleri tehdit olarak algıladığı, neleri engel olarak gördükleri, neleri fayda olarak düşündüklerinin belirlenmesiyle obezite ile mücadelede daha gerçekçi politikaların oluşturulabileceği söylenebilir. Ayrıca, obeziteye yö- nelik tutum ve inanç geliştirmede televizyon programlarının etkisinin zayıf bulunmasında ürün ya da hizmet reklamı içerikli yayınların yapılmasının etkili olabileceği düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: obezite, sağlık inanç modeli, sağlık programları THE EFFECT OF HEALTH PROGRAMS ON THE DEVELOPMENT OF ATTITUDES AND BELIEFS IN OBESITY ABSTRACT Purpose: It is intended to measure the impact of television programs related to health for individuals, who suffer from overweight and obesity, in devel- oping attitudes and beliefs towards obesity. In the study, it is also examined whether socio-demographic characteristics of individuals, that have problem with obesity, is effective in performing preventive health behaviors or not. Patients and Methods: Survey was being carried out on overweight and obese individuals, who admitted to health facilities operating in the prov- ince of Sakarya. In the study, Obesity Health Belief Model Scale, developed by Dedeli ve Fadıloğlu (2011) was used. Six questions about televised health programs was asked. The process of data collection, that was started in Jan- uary of 2014, was terminated in March of 2014. Quantitative analysis of the data was evaluated by the frequency analysis, difference analysis, correla- tion analysis and regression analysis. The results were evaluated in the 95% confidence intervals, p<0,05 significance level. Results: Exclude marital status and sex, all socio-demographic character- istics and development in attitutes and beliefs towards obesity have sig- nificant difference. It is found that there is significant but weak relationship between sub-dimensions of scale. Also, it is found that health programmes have weak impact on development in attitutes and beliefs towards obesity. Conclusion: It can be said that more realistic policies can be created in the fight against obesity by determining what overweight and obese individuals per- ceives as threats, what they see as obstacles and what they think as benefit in the development of attitutes and beliefs towards obesity. Also, it is thought that publication of product or service advertised content can be effective in weak impact of television programs in the development of attitudes and be- liefs towards obesity. Key words: obesity, health belief model, health programs Gönderilme Tarihi: 15 Temmuz 2014 • Revizyon Tarihi: 12 Ekim 2014 • Kabul Tarihi: 09 Nisan 2015 İletişim: Mahmut Akbolat • E-Posta: makbolat@sakarya.edu.tr