1 Elżbieta ROSZKO-WÓJTOWICZ Analiza skupień w ocenie warunków pracy w krajach Unii Europejskiej Unia Europejska (UE) uznaje, Īe zrozumienie warunków w jakich pracują ludzie jest warunkiem niezbędnym do osiągnięcia poprawy jakoĞci pracy, zwiększenia wydajnoĞci i wzrostu zatrudnienia. Jak stanowi art. 151 traktatu o UE 1 , państwa członkowskie powinny aktywnie działać na rzecz „promowania zatrudnienia” oraz „poprawy warunków Īycia i pracy”, tak aby „umoĪliwić ich wyrównanie z jednoczesnym zachowaniem postępu”. Źo tradycyjnych miar bezpieczeństwa i higieny pracy naleĪą wskaĨniki wypadków przy pracy i chorób zawodowych, obliczane najczęĞciej jako liczba tych zdarzeń przypadająca na okreĞloną liczbę osób pracujących albo przepracowanych roboczogodzin. WskaĨniki te są powszechnie wykorzystywane, stanowiąc często jedyne kryterium bezpieczeństwa i higieny pracy (bhp). Ich wspólną cechą jest to, Īe sygnalizują występowanie problemów poprzez ich skutki, nie identyfikując jednak ich przyczyn 2 . Jednak tradycyjne wskaĨniki statystyczne nie są jedynym Ĩródłem danych statystycznych w zakresie bhp. Istotnych informacji na ten temat dostarczają wyniki badań ankietowych prowadzonych przez Europejską Fundację na Rzecz Poprawy Warunków ĩycia i Pracy (European Working Conditions Survey — EWCS) 3 . Zgodnie z definicją wyraĪoną w normie PN-N-1801: 2004, bhp to: stan warunków i organizacji pracy oraz zachowaĔ pracowników zapewniający wymagany poziom ochrony zdrowia i Īycia przed zagroĪeniami występującymi w środowisku pracy 4 . Z kolei centralny Instytut Ochrony Pracy definiuje bhp następującoŚ ogół norm prawnych oraz środków badawczych, organizacyjnych i technicznych mających na celu stworzenie pracownikowi takich warunków pracy, aby mógł on wykonywać pracę w sposób produktywny, bez naraĪania go na nieuzasadnione ryzyko wypadku lub choroby zawodowej oraz nadmierne obciąĪenie fizyczne i psychiczne 5 . MoĪna zatem przyjąć, Īe pod nazwą bhp kryje się zarówno zbiór przepisów, jak i zasad dotyczących bezpiecznego i higienicznego wykonywania pracy, a takĪe osobna dziedzina wiedzy zajmująca się kształtowaniem właĞciwych warunków pracy. 1 Art. 151, Dz. Urz. UE 2010, C83/3, http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2010:083:FULL:PL:PDF 2 Pawłowska Z. (2006), s. 5—7. 3 Europejska Fundacja na rzecz poprawy warunków Īycia i pracy, www.eurofund.europa.eu 4 Portal internetowy Asystent BHP, http://asystentbhp.pl/art/definicja-bhp/1#.UjdazX9Cmhp 5 Centralny Instytutu Ochrony Pracy, www.ciop.pl