65 Leczenie zamawianiem wśród Polaków z Misiones w Argentynie Lud, t. 92, 2008 MONIKA KUJAWSKA Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytet Wrocławski LECZENIE ZAMAWIANIEM WŚRÓD POLAKÓW Z MISIONES W ARGENTYNIE Wprowadzenie W szesnastotysięcznej Wandzie, położonej na pograniczu argentyńsko-brazy- lijsko-paragwajskim, po stronie argentyńskiej (w prowincji Misiones) mieszkają imigranci z Polski i ich potomkowie. W tej samej miejscowości żyją również imigranci z innych krajów europejskich, rodzimi Argentyńczycy 1 oraz przyby- sze z Paragwaju i Brazylii, głównie Metysi. Do miasteczka zaglądają Indianie Mbyá-Guaraní, rdzenni mieszkańcy tego regionu. Trzydzieści sześć kilometrów na wschód od Wandy znajduje się rozległa, choć dziś słabo już zaludniona wieś — kolonia Gobernador J.J. Lanusse. Skład etniczny tej wsi prezentuje się podob- nie jak w Wandzie. Obydwie kolonie założone zostały w 1936 roku przez spółkę prywatną — Co- lonizatora del Norte — o kapitale mieszanym polsko-argentyńskim. Spółka ta sprzedawała działki dwudziestopięciohektarowe rolnikom z Polski. Wielu z nich, skuszonych dobrą ceną ziemi, sprzedało dobytek w Polsce i zabrawszy najpo- trzebniejsze sprzęty oraz narzędzia wyruszyło do Argentyny. Szybko jednak po- rzucili oni sierpy i kosy. Ziemia, na której osiedli, wymagała karczunku, zatem to maczeta i siekiera okazały się najbardziej przydatne. Ponadto lokalizacja tych kolonii rolniczych w strefie subtropikalnej nie rokowała dobrze plonom żyta i in- nych zbóż. Za to świetnie rósł maniok, do którego z czasem przyzwyczaili się rolnicy z Polski, i to do tego stopnia, że pewna pionierka, dziewięćdziesięciotrzy- letnia staruszka, wyznała, że „ten maniok lepszy jak kartofle”. Dziś kolonia Wanda jest miasteczkiem gminnym i poza niewielkimi gospo- darstwami na obrzeżach utraciła swój rolniczy charakter. Wanda została założo- na przy szosie narodowej nr 12, co zapewniło jej szybki rozwój infrastruktury i przekształcanie się w centrum miejskie. Kolonia Lanusse nigdy nie miała tego 1 Ludność głόwnie metyska, pochodząca ze zmieszania się Indian z kolonizatorami hiszpańskimi.