ORTAK MALLARIN GELECEĞİ: ORTAK MALLAR ÇERÇEVESİNDE MALİ ALANIN ANALİZİ Başak Ergüder Berna Uymaz ÖZET Mali alanın belirlenmesinde önemli bir tartışma, ortak malların geleceği üzerine yaşanmaktadır. Yazımızda, ortak mallar konusundaki çalışmalarıyla 2009’da Nobel Ekonomi Ödülü’nü alan Elinor Ostrom’un çalışmaları mali alan çerçevesinde ele alınacaktır. Ortak mallar açısından kamu ve özel mülkiyet dışında bir alternatifin Ostrom’un çalışmalarının merkezinde yer alması, kamu maliyesi açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Yazımızda, Ostrom’un maliye disiplinine getirdiği bu yaklaşımın teorik temelleri sorgulanırken, neden Nobel Ödülü’ne layık görüldüğü sorusunun yanıtı aranacaktır. Bu bağlamda ortak mallar açısından kamu ve özel mülkiyet dışı bir çözüm arayışının, piyasa merkezli yaklaşımların çöküşü ile ilişkisi irdelenecektir. Yazının devamında ortak malların genel çerçevesinin mali - bütçesel ortak mallardaki ve mali alandaki karşılığına bakılacak ve teorik temellerin politikadaki yansımaları analiz edilecektir. Ortak mallara yönelik sorunların, mali alanın finansmanındaki ve yönetimindeki izleri incelenecektir. Mali alan konusunun bu çerçevede ele alınmasıyla makalemizde, hem bugünü anlamak hem de ortak malların geleceğini tartışmak hedeflenmektedir. Anahtar kelimeler: Ortak Mallar, Mali Alan, Nobel Ekonomi Ödülü. ABSTRACT Nowadays, an important debate in the fiscal space’s establishment is being experienced on the future of commons. In our article, the studies of Elinor Ostrom, who wins Nobel Economy Prize for her studies on commons, will be discussed in the framework of fiscal space. About commons, another alternative approach other than public and private property is located in the centre of her studies; this is an important turning point in public finance. In this article, the theoretical foundations of this approach which Ostrom brought to fiscal discipline will be questioned and the answer of the question “why she was awarded to the Nobel Prize” will be searched. In this context, the relation of the quest for a solution outside public and private property with collapse of market oriented approaches will be considered. In the remainder of the paper, the reflections of general framework of commons in budgetary- fiscal commons and in fiscal space will be searched and further reflections of theoretical foundations in politics will be analyzed. The traces of the problems relating commons in financing and management of fiscal space will be examined. In consequences, the main purpose of this article is to understand present and to discuss the future of commons by considering of the fiscal space issue in this context. Keywords: Commons, Fiscal Space, The Nobel Economy Prize. GİRİŞ Elinor Ostrom’un 2009’da aldığı Nobel Ödülü, küreselleşmenin yeryüzünün tümünde etkilerinin hissedilir olduğu 21. yy’da ana akım iktisat literatürünün dışında bir arayışın ve mevcut sosyal-iktisadi sorunların merkezinde yer alan kamusal malların kullanımına ilişkin piyasa ve devlet merkezli çözüm önerilerinin tartışılma ihtiyacının sonucu olarak görülmelidir. Böylece, küreselleşmenin tehdit ettiği doğal alanların önemli bir kısmını Dr, Ar.Gör. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Bölümü. Dr, Ar.Gör. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Maliye Bölümü.