1 Piotr Modzelewski Instytut Pedagogiki Akademia Pomorska Słupsk Rozwijanie optymizmu i poczucia szczęścia u skazanych szansą na resocjalizacyjną zmianę Kara pozbawienia wolności i psychologiczne dolegliwości z niej wynikające Współcześnie zakłady karne są jednym z podstawowych środków w społecznym systemie zwalczania przestępczości. Wymaganiami stawianymi wobec tych instytucji jest odizolowanie przestępcy od społeczeństwa, uniemożliwienie mu popełniania kolejnych przestępstw oraz dokonanie odwetu za popełnione wcześniej zło. Wiele ludzi twierdzi również, że instytucja więzienia oraz kara pozbawienie wolności mogą pełnić funkcję odstraszającą innych od popełniania niegodziwych czynów. Jednakże zadaniem osadzenia w zakładzie karnym nie powinno być wyłączne koncentrowanie się na odwecie, izolacji, represji oraz rygoryzmie, ale przede wszystkim skupienie się na wywołaniu pozytywnych zmian w osobowości więźniów, które w przyszłości spowodują, iż będą w stanie normalnie funkcjonować w społeczeństwie. Okres pobytu w zakładzie karnym jest wykorzystywany do resocjalizacji więźniów, aczkolwiek oddziaływania resocjalizacyjne nie dają gwarancji powodzenia w wywoływaniu pożądanej zmiany (Jaworska 2008a, s. 28-29). Ponadto pobyt w więzieniu związany jest z wieloma negatywnymi konsekwencjami. Jedną z ważniejszych konsekwencji uwięzienia jest istnienie wielu sytuacji stresogennych, które negatywnie oddziaływają na więźniów. Stres jest zjawiskiem normalnym, nieodłącznym aspektem życia, który posiada zarówno dobre i złe strony. Po raz pierwszy pojęcia stresu użył Hans Selye, który zdefiniował go jako reakcję organizmu na narzucone jemu wymagania. Czynnik lub wydarzenie, które wywołuje w ludziach stres jest nazywane stresorem. Trudno sporządzić wyczerpującą listę stresorów, gdyż środowisko życia człowieka jest niezwykle skomplikowane, a ponadto każdy z nas reaguje w sposób indywidualny na różne stresory. Dla jednej osoby wydarzenie może być stresujące, dla drugiej natomiast może być wyzwaniem. Nasza reakcja na stres przechodzi przez 3 fazy: - najpierw doświadczamy danej sytuacji; - następnie w określony sposób percypujemy sytuację; - w końcowej fazie następuje nasza reakcja na percypowaną sytuację.