H ieekSWQV Postbus 1 C 2 E" L Veiliger verkeer door snelheidsbeheersing Charles Goldenbeld, Peter Morsink, Nina Dragutinovic & Willem Sche per Beheersing van rijsnelheden, een van de pijlers van verkeersveiligheidsbeleid, wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd door de toepassing van snelheidslimieten in combinatie met snelheidscontroles door de politie. In de komende jaren biedt nieuwe voertuig- technologie interessante mogelijkheden voor snelheidsbeheersing. De nieuwe techno lo- gie kan opereren in aanvulling op bestaande controles, technologisch geïntegreerd met controles of zelfs ter vervanging van controles. Dit artikel gaat in op de wetenschap- pelijke kennis over snelheiciscontroles en op alternatieve snelheidsbeheersingssystemen zoals Adaptive/Advanced Cruise Control (ACC) en Intelligente Snelheidsassistentie (ISA). Tevens besteedt het artikel aandacht aan meningen en voorkeuren van partijen die met deze vernieuwingen te maken zullen krijgen. 1 Inleiding In Nederland overtreedt zo'n 20 tot 50% van de automobilisten de geldende snel- heidslimieten (Van Schagen, Wegman & Roszbach 2004). Snelheden worden echter niet voor niets door limieten aan banden gelegd. Het is bekend dat hoge snelheden zowel samenhangen met een hogere kans op een ongeval alsmede met ernstiger letsel indien het daadwerkelijk tot een ongeval komt (Aarts & Van Schagen 2006). Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid SWOV is snelheidsbeheersing een van de vijf hoofdlijnen van een effectief verkeersveilig- heidsbeleid (Wegman et al. 2004). Ook de World Health Organization WHO stelt snelheidsbeheersing centraal in een effectief verkeersveiligheidsbeleid (Peden et al. 2004). Volgens de overtredingscijfers lijken veel bestuurders weinig boodschap te hebben aan de gevaren die zij en anderen bij hoge snelheden kunnen lopen. Zij zijn vaak overtuigd van het feit dat 'een beetje harder' of iets meer, helemaal niet zo erg is. De meesten komen immers altijd weer heelhuids thuis, ook na het veelvul- dig overtreden van de snelheidslimieten. Met dit ervaringsgegeven in het achter- hoofd is het voor het individu niet zo interessant wat het gedrag van de massa, waar hij of zij deel van uit maakt, voor risico's met zich meebrengt. Vanuit een collectief gezichtspunt zijn hoge rijsnelheden wel degelijk gerelateerd aan hogere ongevalsrisico's (Aarts & Van Schagen 2006). Om veilige snelheden te bereiken is echter meer nodig dan alleen het plaatsen van een bord en de wetenschap dat ongevals- en letselrisico's groter zijn bij hogere snelheden. De Duurzaam Veilig-visie stelt de mens in het verkeer centraal. Duurzaam Veilig wil de weginrichting, de regelgeving en de rij opleiding zodanig afstemmen op de mogelijkheden en beperkingen van weggebruikers dat fouten en overtredin- gen in het verkeer zo veel mogelijk voorkomen worden (Wegman & Aarts 2005). Volgens Duurzaam Veilig moeten de weggebruikers over de kennis en de kunde beschikken om verkeersregels na te leven. Ook dienen zij intrinsiek gemotiveerd Tijdschrift voor Veiligheid 2006 (5) 2 ST 20061 411