STOSUNEK MĘŻCZYZN – SINGLI DO ŻYCIA W POJEDYNKĘ Artykuł prezentuje zagadnienie dotyczące stosunku singli-mĊĪczyzn do Īycia w pojedynkĊ. Przedsta- wia ich opinie na temat zalet i wad Īycia bez stałej partnerki oraz zalet i wad Īycia we dwoje. Omawia trzy podejĞcia do Īycia „solo”: stosunek ambiwalentny, negatywy i pozytywny. Niniejsze opracowanie powstało na bazie badaĔ empirycznych przeprowadzonych w latach 2006-2008 i poĞwiĊconych społecz- nym uwarunkowaniom zjawiska wielkomiejskich singli oraz stylowi Īycia w pojedynkĊ. Słowa kluczowe: singiel, single, Īycie w pojedynkĊ, samotnoĞć z wyboru Studia Psychologiczne, t. 50 (2012), z. 1, s. 39–50 PL ISSN 0081–685X DOI: 10.2478/v10167-010-0046-4 WSTĉP ĩycie samotne z wyboru nie jest zjawiskiem nowym, istniało w kaĪdym społeczeĔstwie, niezaleĪnie od epoki i typu kultury. W czasach przednowoczesnych mĊĪczyĨni, którzy Īyli w pojedynkĊ zazwyczaj pełnili waĪne funkcje w społecznoĞciach i wspólnotach - byli to kapłani, uzdrowiciele, myĞliciele, wĊdrowcy, pielgrzymi, pustelnicy. W Europie tradycja celibatu wĞród duchowieĔstwa była powszechnie akceptowaną alternatywą dla Īycia rodzinnego. Jednak z ana- lizy danych historycznych wynika, Īe w społe- czeĔstwie feudalnym rzadko spotykano osoby niezamĊĪne i bezĪenne (Tymicki, 2000). Lu- dzie, którzy nie mieli własnej rodziny, czy to z powodu zdarzeĔ losowych, czy w konsekwencji podjĊtych przez siebie decyzji, najczĊĞciej byli postrzegani jako osamotnieni, nieszczĊĞliwi, nie- mający perspektyw na udane i dostatnie Īycie. Choć w owych czasach bardzo trudno było Īyć jednostce poza rodziną, poniewaĪ zapewniała ona bezpieczeĔstwo ekonomiczne, stabilizacjĊ materialną, nadawała jednostce okreĞlony status społeczny, to przyzwolenie społeczne i wiĊksza akceptacja Īycia poza rodziną dotyczyła mĊĪ- czyzn (Tyszka, 2001). Urbanizacja i industrializacja przyczyniły siĊ do zmiany warunków Īycia, zarówno pod wzglĊ- dem ekonomicznym, jak i społecznym. „Ludzie coraz czĊĞciej podejmowali decyzjĊ o Īyciu w pojedynkĊ. WyraĪało siĊ to wzrastającą liczbą osób niezamĊĪnych i nieĪonatych oraz takich, które opuszczały dom rodzinny i zamieszkiwa- ły samotnie” (ĩurek, 2008, s.49). MoĪliwe stało siĊ samowystarczalnoĞć pod wzglĊdem finan- sowym i materialnym, niezaleĪnoĞć od rodziny pochodzenia. ĩycie w pojedynkĊ bĊdące konse- kwencją wyboru, a nie zdarzeĔ losowych, stało siĊ głównie domeną mĊĪczyzn. W owym czasie pojawiła siĊ subkultura bachelors, czyli starych kawalerów (Chudacoff, 1999). Byli to mĊĪczyĨ- ni o doĞć wysokiej pozycji społecznej, dla któ- rych najwaĪniejszymi wartoĞciami były wolnoĞć i „korzystanie z przyjemnoĞci Īycia” oraz brak stałych zobowiązaĔ, na co pozwalało Īycie bez partnerki. Jednak zdarzenia mające miejsce w pierwszej połowie XX w., szczególnie II Wojna ĝwiatowa, spowodowały, Īe pod koniec lat 40. ubiegłego wieku ludzie zaczĊli masowo wstĊpo- Dr Julita Czernecka Instytut Socjologii, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, Uniwersytet Łódzki; Institute of Sociology, Faculty of Economics and Sociology, University of Lodz