Uluslararası Katılımlı V.HAVA KİRLİLİĞİ VE KONTROLÜ SEMPOZYUMU (HKK2013) 18-20 Eylül 2013, Eskişehir SERA GAZI EMİSYONLARININ AZALTIMI AMACIYLA KULLANILAN İKTİSADİ ARAÇLAR ve İNGİLTERE ÖRNEĞİ Özlem ÇABUK 1 , Saye Nihan ÇABUK 2 1 Hazine Müsteşarlığı, Şube Müdürü, Ankara, ozlem.cabuk@hazine.gov.tr 2 Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, sncabuk@anadolu.edu.tr ÖZET İklim değişikliğine yol açan en önemli faktörün insan kaynaklı sera gazları olduğu artık hemen herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir. Atmosfer içindeki sera gazlarının payının, özellikle sanayi devriminden itibaren giderek artması, ekolojik denge üzerinde önemli tehditler oluşturmaya başlamıştır. İklim değişikliğinin çözümünde Neoliberal politikaların etkinlik kazanmasıyla birlikte, ilk defa Kyoto Anlaşması’nın esneklik mekanizmalarında piyasa tabanlı çözümlemelere yer verilmiştir. Bu kapsamda, küresel ısınma sorununun daha düşük maliyetle çözümlenmesi amacıyla piyasa tabanlı politikalar olarak adlandırılan iktisadi araçlar geliştirilerek kullanılmaya başlanmıştır. İklim değişikliğinin azaltımı amacıyla sera gazı emisyonlarının düşürülmesine yönelik olarak son dönemde kullanımı yaygınlaşan iktisadi araçlar bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. İktisadi araçların sera gazı azaltımında kullanımı ülkemiz açısından oldukça yeni bir konu olduğundan ilgili mevzuat çalışmaları ve düzenlemelere son zamanlarda başlanmıştır. İngiltere, 2009 yılında toplam sera gazı emisyonunu 1990 yılına kıyasla % 18,6 düşüşle gerçekleşmeyi başarmıştır. Ancak, bu dönem içinde 2000 yılından itibaren uyguladığı iklim değişimi programına, enerji sektöründe yeni teknolojilerin yaygınlaştırılması, enerjinin verimli kullanılması gibi politikalarla destek olarak sera gazı azaltımında başarılı olunmuştur. Bu bildiride, iklim değişikliklerinin önlenmesi ve azaltılması amacıyla kullanılabilecek iktisadi araçların neler olduğu örneklerle aktarılacak, Birleşik Krallık ve İngiltere’de sera gazı emisyonu azaltımı amacıyla kullanılan iktisadi araçların neler olduğu ve bunların amaca uygunluğu ve başarı derecesi incelenecektir. Son olarak bildiri kapsamında Türkiye’de model teşkil edebilecek bu örneklemden çıkarımlar yapılarak, ülkemiz için iklim değişikliklerinin azaltılması amacıyla kullanılabilecek iktisadi araçlara ilişkin öneriler geliştirilecektir. Anahtar Kelimeler: Küresel Isınma, İklim Değişiklikleri, Sera Gazı Emisyonları, İktisadi Araçlar, Birleşik Krallık 548