622 Przegl¹d Lekarski 2009 / 66 / 10 K. K. Hozyasz i wsp. PRACE ORYGINALNE Brak powi¹zañ pomiêdzy wybranymi polimorfizmami genów dla enzymów detoksykacyjnych i antyoksydacyjnych (GSTM1, GSTT1, CAT, MnSOD, GPX1), a rzuceniem palenia przez ciê¿arn¹  badania pilota¿owego Lack of association between metabolic and antioxidant gene polymorphisms (GSTM1, GSTT1, CAT, MnSOD, GPX1) and maternal quitting of smoking in pregnancy  preliminary results 1 Klinika Pediatrii, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa Kierownik Kliniki: Dr med. Barbara Radomyska 2 Katedra Biochemii i Biologii Molekularnej, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego, Poznañ Kierownik Katedry: Prof. dr hab. Pawe³ P. Jagodziñski Dodatkowe s³owa kluczowe: rzucanie palenia ci¹¿a polimorfizmy genów Additional key words: smoking cessation pregnancy gene polymorphisms Adres do korespondencji: Dr med. Kamil K. Hozyasz Klinika Pediatrii Instytut Matki i Dziecka 01-211 Warszawa, ul. Kasprzaka 17a Tel.: (+22) 327 71 90 Fax. (+22) 327 71 90 e-mail: kamil.hozyasz@imid.med.pl Kamil K. HOZYASZ 1 Adrianna MOSTOWSKA 2 Pawe³ P. JAGODZIÑSKI 2 Wstêp Palenie papierosów stanowi powa¿ne zagro¿enie dla zdrowia kobiety i jej potom- stwa (np. wczeniactwo, wady wrodzone). Podczas poszukiwania przyczyn nieporzu- cania na³ogu przez kobiety planuj¹ce ma- cierzyñstwo, jak i ju¿ bêd¹ce w ci¹¿y, k³a- dziony jest g³ównie nacisk na uwarunkowa- nia spo³eczno-ekonomiczne [1,7,8]. W ogól- nej populacji przeprowadzano tak¿e anali- zy korelacji genotypu z ryzykiem rozwoju na³ogu palenia oraz zdolnoci¹ do jego po- rzucenia. Jako geny kandydackie typowa- no m.in. geny dla enzymów detoksykacyj- nych, receptorów nikotynowych oraz enzy- mów uczestnicz¹cych w mózgowym meta- bolizmie serotoniny [4,6,9,10]. Tylko w czê- ci badañ wykazano wystêpowanie zale¿- noci [4,6]. Udokumentowano m.in. powi¹- zania pomiêdzy polimorficznymi warianta- mi genu dla CYP2A6, a iloci¹ i dobowym rozk³adem wypalanych papierosów [6]. CYP2A6 jest g³ównym enzymem szlaku metabolizmu nikotyny do kotoniny i wywie- ra wp³yw na uzale¿nianie od nikotyny oraz wystêpowanie objawów odstawienia pod- czas rzucania palenia. Postulowano ustala- nie planu zaprzestania palenia w zale¿no- ci od genotypu CYP2A6 [6]. W 2009 r. Chen i Woodcroft [3] przedstawili wyniki badañ nad wp³ywem polimorfizmu MspI (T6235C) genu dla izoenzymu cytochromu P450 1A1 (CYP1A1) i homozygotycznej delecji genu dla S-transferazy glutationowej M1 (GSTM1) na zmniejszanie liczby wypalanych papie- rosów oraz spontaniczne wychodzenie z uzale¿nienia przez 158 kobiet w czasie ci¹- ¿y. Delecja GSTM1 (obu alleli; oznaczana jako GSTM1(-)), skutkuj¹ca brakiem aktyw- nego enzymu, nie wp³ywa³a na palenie pa- pierosów, natomiast genotypy CYP1A1 CC i TC, w porównaniu do TT, by³y istotnie sta- tystycznie zwi¹zane z rzucaniem palenia w ci¹¿y. Osoby z genotypem CYP1A1 TT wy- twarzaj¹ mniej toksycznych metabolitów dymu tytoniowego. Delecje genów dla GSTM1 i S-transfe- razy glutationowej T1 (GSTT1) wp³ywaj¹ na wtórn¹ do palenia tytoniu ekspozycjê na policykliczne wêglowodory aromatyczne i przypuszczalnie s¹ przyczyn¹ zwiêkszonej wra¿liwoci na toksyny zawarte w dymie ty- Przeprowadzono liczne badania, których celem by³a identyfikacja ge- nów warunkuj¹cych podatnoæ do uzale¿nienia od nikotyny. Ostatnio stwierdzono zale¿noæ pomiêdzy po- limorfizmem genu CYP1A1 i zaprze- staniem palenia przez ciê¿arne. Celem pracy by³a analiza powi¹zañ polimor- fizmów genów GSTM1, GSTT1, CAT (- 330C>T), MnSOD2 (c. 47T>C), GPX1 (c599C>T) z zaprzestaniem palenia w ci¹¿y. Nie stwierdzilimy istotnych sta- tystycznie ró¿nic w czêstoci wystêpo- wania analizowanych genotypów u ciê- ¿arnych kobiet, które rzuci³y palenie papierosów w pierwszym trymestrze ci¹¿y oraz kontynuuj¹cych palenie. Analizowane polimorfizmy przypusz- czalnie nie wp³ywaj¹ na usposobienie do palenia papierosów. A number of genetic studies have been performed to find susceptibility genes for smoking behavior. Recently the polymorphism MspI in CYP1A1 was reported to facilitate quitting of smoking during pregnancy. We aimed to determine whether polymorphisms of CAT (-330C>T), MnSOD2 (c. 47T>C), GPX1 (c599C>T), the null GSTM1 and GSTT1 are associated with smoking behavior in pregnant women. We found no significant differences in genotypes distribution between women who quit smoking in the first trimester of pregnancy and persistent smokers. Analyzed polymorphisms seems to not influence susceptibility to smoking in the investigated group of women.