Jaargang 15 April 1999 Inhoud Bulletin over Bevolking en Samenleving Een uitgave van de Stichting Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut E-mail: demos@nidi.nl ISSN 0169-1473 Arbeidsaanbod in de Europese Unie Convergentie of divergentie? HARRY VAN DALEN, CORINA HUISMAN EN EVERT VAN IMHOF Europa integreert. In hoeverre de Europese arbeidsmarkten echter ook zullen samensmelten is vooralsnog een vraag. Dat hangt onder meer af van de rol die de vergrijzing van de bevolking de komende decennia zal gaan spelen. Brengt deze een convergentie van arbeidsaanbodpatronen teweeg of juist het tegendeel Het NIDI deed onderzoek in het kader van een onderzoeksprogramma van de Europese Commissie. De Europese Unie is een mengeling van landen die ieder hun eigen historie en cultuur kennen. Met het oog op de voortgaande integratie van Europa is het daarom van belang om te weten in hoeverre in het recente verleden de Europese economieën daadwerkelijk naar elkaar toe zijn gegroeid en welke verwachtingen we kunnen koesteren ten aanzien van de toekomst. De Economische en Monetaire Unie (EMU) is bijvoorbeeld gebouwd op de gedachte dat de arbeidsmarkten volledig geïntegreerd zijn. Wanneer de werkloosheid in bijvoorbeeld Spanje stijgt, zou dit betekenen dat d Spaanse arbeiders over Europa uitwaaieren op zoek naar werk. Vooralsnog is die mate van flexibiliteit nog ver te zoeken en wellicht dat de perfect flexibele Europese arbeidsmarkt wel altijd een utopie zal blijven. Volledige flexibiliteit is echter niet noodzakelijk wanneer er een volledige samensmelting of convergentie van Europese arbeidsmarkten ontstaat. Deze ideale toestand zou als prettige bijkomstigheid hebben dat één uniform Europees arbeidsmarktbeleid mogelijk voldoende is om op ontwikkelingen op de arbeidsmarkt te kunnen inspelen. Of die toestand ontstaat is echter een open vraag.Voor de komende decennia speelt namelijk nog een ander fenomeen op de Europese arbeidsmarkten: de vergrijzing van de bevolking. Zal deze een convergentie van arbeidsaanbodpatronen in de nabije toekomst teweegbrengen o wellicht juist het tegendeel bewerkstelligen? De feminisering van de arbeidsmarkt Om vragen over de toekomst van de Europese arbeidsmarkt te kunnen beantwoorden is eerst inzicht nodig in de veranderingen die zich hebben voltrokken in de samenstelling en omvang van het arbeidsaanbod. Page 1 of 9 DEMOS April 1999 - Arbeidsaanbod in de Europese Unie 03-09-09 mhtml:file://Q:\IR\Retro%20+%20NEEO\NEEO\Dalen,%20van\Fulltekst\DEMOS%20April%201999...