Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt-Sayı: 10-2 Yıl: 2008 99 XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA REFAHİYE KAZASI THE TOWN OF REFAHIYE IN THE SECOND PART OF THE 19th CENTURY Hüseyin BULUT * Selahattin TOZLU ** ÖZET Bu çalışmanın amacı, bugünkü Refahiye kazasının oluşumunu incelemek ve XX. Yüzyıl başlarına kadarki genel idarî durumu, nüfusu, doğal kaynakları ve köyle- ri hakkında bilgi vermektir. Bugünkü Refahiye kazası Gercanis nahiyesi halkının sosyal ve iktisadî alanlardaki çalışmaları sonucu oluşmuştur. Çalışmada belgesel tarama tekniği kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Refahiye, İdari Yapı, Nüfus ABSTRACT This study is to investigate the foundation of Refahiye subprovince and to give information about general administrative status,population,natural sources and its villages untill the early 20 th century. The subprovince of Refahiye today was formed as a result of the efforts of the people of Gercanis town in social and economical fields. In the study, the documantary scanning technique was used Key Words: Refahiye, Administrative Structure, Population GİRİŞ Bugün Erzincan iline bağlı Refahiye, Erzincan-Sivas anayolu üzerin- de bir kaza merkezidir. Refahiye, kaza merkezinden itibaren bat ı toprakları coğrafi bakımdan Doğu Karadeniz bölgesinde yer alır 1 . XIX. yüzyılın ikinci yarısında Dumanlı Dağı eteklerinde kurulan Refahiye, “Gercanis” ismiyle 1872 yılına kadar Osmanlı idari taksimatında da bu adla anılmıştır. Bugün- kü Refahiye kazasının bulunduğu yerleşme mahallinde 1870 yılına kadar bir kaza olmadığı gibi; nahiye, köy, mezra yahut köm de yoktu. XVI. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında Gercanis adıyla Kemah sancağına bağlı bulunan nahi- * Yrd. Doç. Dr., Erzincan Üniversitesi, Erzincan Eğt. Fak., ERZİNCAN. ** Yrd. Doç. Dr., Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğt. Fak., ERZURUM. 1 Kazanın coğrafi tanıtımı için bk. İ. Fevzi Şahin, Refahiye’nin Coğrafi Etüdü, Atatürk Üniv. S.B.E., Basılmamış Doktora Tezi, Erzurum 1997.