Bilimde Modern Yöntemler Sempozyumu-BMYS 2010 14–16 Ekim 2010 Dicle Üniversitesi Kongre Merkezi 1 Genetik Algoritma ile İki Boyutlu Şekil Yerleştirme Metin Özşahin 1 ve Mustafa Oral 2 1) Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Bölümü, Adana, Turkey 2 Çukurova Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Adana, Turkey ÖZET Birçok endüstride kesme, paketleme ve yerleştirme ile ilgili faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Bu faaliyetler gerçekleştirilirken önemli olan nokta, minimum alan ihtiyacı ile şekillerin yerleştirileceği iki boyutlu düzleme yerleştirilmesidir. Bu yerleştirme işlemi ile bir tesisin yerleşim planı oluşturulmakta, kesim işlemlerinde kullanılan çelik, tahta, kumaş gibi iki boyutlu şekillerin iki 2D düzlemlerin üzerlerine yerleştirilmesi yapılmaktadır. Bu problem NP zor denilen optimizasyon problemleri sınıfına girmekte ve bu nedenle bilinen geleneksel optimizasyon yöntemlerinin yerine optimuma yakın sonuçlar üreten sezgisel algoritmalardan yararlanılmaktadır. Bu algoritmalar arasında önemli bir sezgisel optimizasyon yöntemi genetik algoritmalardır. Genetik algoritmalar doğada gözlemlenen evrimsel sürece benzer bir şekilde çalışan arama ve eniyileme yöntemidir. Bu çalışmada iki boyutlu dörtgensel şekillerin, iki boyutlu dörtgensel ve çember şeklindeki düzlemlere yerleştirilmesinde maksimum alan kullanımı ile yerleşimin yapılması ve şekillerin önem derecesine göre maksimum oranda yerleştirilmesi amacıyla genetik algoritma kullanılmıştır. Çalışmada özel bir yerleştirme algoritması ile şekillerin genetik algoritmada kodlanana yerleşim sırasına göre düzlem üzerindeki yerleri saptanmıştır. Yapılan çalışmada genetik algoritmanın, iki boyutlu yerleştirmede başarılı sonuçlar verdiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Genetik algoritma, şekil yerleştirme, yerleşim tasarımı, optimizasyon 2 Dimensional Shape Allocation with Genetic Algorithm In a lot of industry, the activities concerned cutting, packing and location is applied. While these activities are applied, the important point is shapes allocation with minimum space requirement on a 2D surface. Within this allocation activity, a facility’s layout plan is generated and 2D shapes as steel, cotton which is used for cutting process is layouted on 2D surface. This problem is going on NP-hard optimization problem class and so heuristic algorithms which produce near optimal solutin are benefited instead of known traditional optimization methods. Genetic algorithm is a important algorithm among these kind of heuristic optimization methods. Genetic algorithms which work like living evulotional process in nature are search and optimization methods. In this study, genetic algorithm wer used for allocation 2D shapes on 2D rectangular and ring surface with purpose of maximum surface utilization and maximum allocation rate according to shapes important levels. In this study, shapes locations on the surface are assigned with a special location algorithm according to location sequence coding by genetic algorithm. Key Words: Genetic algorithm, 2D shape allocation, layout design, optimization