Med. Weter. 2012, 68 (8) 475 Artyku³ przegl¹dowy Review Klasyczny pomór wiñ  classical swine fever (CSF) jest jedn¹ z najgroniejszych chorób zakanych, powo- duj¹c¹ ogromne straty ekonomiczne, w tym ogranicze- nia w handlu miêdzynarodowym zwierzêtami oraz pro- duktami pochodzenia zwierzêcego. Z uwagi na mono- kseniczny charakter wirusa rozprzestrzenia siê tylko u zwierz¹t z rodziny Suidae: u wiñ (Sus domestica), dzików (Sus scrofa) oraz wiñ afrykañskich (Phaco- choerus africanus, Potamochoerus porus i Hylochoerus meinertzhageni) (2). O skali zagro¿enia ze strony wi- rusa CSF mo¿e wiadczyæ fakt, ¿e w latach 1995-2007 z powodu tej choroby w UE zabito i poddano utylizacji prawie 16 milionów wiñ. W latach 2006-2007 CSF rejestrowano w wielu krajach Europy, tj. w: Niemczech, Francji, Rosji, S³owacji, Bu³garii, Rumunii, Chorwa- cji, na Wêgrzech. W innych krajach (Bia³oru, Ukra- ina) ze wzglêdu na powszechnoæ szczepieñ przeciw pomorowi sytuacjê epizootyczn¹ w omawianym zakre- sie mo¿na uznaæ za nieznan¹ (7). Obecnie istotnym rezerwuarem wirusa CSF i jedno- czenie najczêstsz¹ przyczyn¹ wystêpowania i szerze- nia siê zaka¿enia w rodowisku s¹ dziki, które po prze- chorowaniu staj¹ siê nosicielami i siewcami zarazka. Transmisja zaka¿enia na trzodê chlewn¹ odbywa siê drog¹ bezporedni¹ w wyniku kontaktu z chorymi dzi- kami lub drog¹ poredni¹ przez zanieczyszczon¹ przez nie paszê (6). Pocz¹tek choroby, a nawet jej przebieg mog¹ byæ s³a- bo wyra¿one. Sugeruj¹ podejrzenie innych chorób, np. zespo³u rozrodczo-oddechowego wiñ (PRRS). Tak w³anie zdarzy³o siê w 2008 r. na S³owacji, gdzie le- karz weterynarii wolnej praktyki, mimo zwiêkszonej liczby upadków wiñ na fermie oraz widocznych zabu- rzeñ stanu zdrowia stada, nie podejrzewa³ CSF. Fakt ten doprowadzi³ do sprzeda¿y zaka¿onych loch i po- wstania kolejnego ogniska choroby. Opisany przyk³ad wyranie wskazuje, jak istotne jest uwiadomienie le- karzy weterynarii, ¿e ka¿de zwiêkszenie upadków wiñ w stadzie oraz podwy¿szenie ciep³oty cia³a, niekoniecz- nie u wszystkich osobników, powinno nasun¹æ podej- rzenie CSF, a sprzeda¿ takich zwierz¹t i ich materia³u genetycznego powinna byæ zakazana do czasu uzyska- nia wyników badañ laboratoryjnych (8). W Polsce ostatni przypadek CSF u wiñ odnotowa- no w 1994 r., a od 1995 r. kraj uznawany jest przez wiatow¹ Organizacjê ds. Zdrowia Zwierz¹t (OIE) za wolny od tej choroby, jednak sytuacja epizootyczna Europy, w szczególnoci przypadki choroby na Litwie stwierdzone w 2011 r., wskazuj¹ na realne zagro¿enie CSF w hodowli wiñ w kraju (3). Polska, z uwagi na podane fakty zagro¿enia, prowa- dzi monitoring wystêpowania wirusa CSF w stadach wiñ i u dzików. Corocznie na terenie ka¿dego powiatu 59, 29 lub 15 próbek od trzody chlewnej oraz 5-10% Postêpowanie administracyjne w przypadku klasycznego pomoru wiñ MONIKA BIA£EK, ANDRZEJ BOROWSKI, JÓZEF SZAREK, MA£GORZATA LISIOWSKA* Katedra Patofizjologii, Weterynarii S¹dowej i Administracji Wydzia³u Medycyny Weterynaryjnej UWM, ul. Oczapowskiego 13, 10-719 Olsztyn *Pañstwowy Instytut Weterynaryjny  Pañstwowy Instytut Badawczy, al. Partyzantów 57, 24-100 Pu³awy Bia³ek M., Borowski A., Szarek J., Lisiowska M. Administrative proceeding in the case of the classical swine fever Summary Since 1995 Poland has been considered as free from classical swine fever (CSF) by The World Organization of Animal Health  OIE. However, bearing in mind the epizootic situation in Europe and reported cases of this disease in 2011 in Lithuania in particular, infection of the CSF virus remains a real threat to swine breeding in Poland. Poland is constantly monitoring the occurrence of CSF among swine and wild boars and the procedures are largely dependent on the specific character of a particular region and on the number of pigs and wild boars. The people particularly responsible for identification of CSF are free lance veterinarians having direct control over pig farms. In light of these facts, it seems essential to discuss administrative procedures on the basis of the veterinary law in force, in case of any suspicions or in case of the occurrence of the mentioned disease. Keywords: classical swine fever, veterinary inspection, epizootic procedure