1 Termal Turizmin Bölge Ekonomisine Etkileri: Çiftehan Örneği Resul Telli 1 Erdinç Ballı 2 1 Çukurova Üniversitesi, Pozantı MYO, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Programı, POZANTI 2 Çukurova Üniversitesi, Pozantı MYO, Turizm ve Otel İşletmeciliği Programı, POZANTI Özet Turizm yerel ekonomilere bir çok olumlu etkilere sahip olup, aynı zamanda yerel ekonomilerin gelişmesinde uyarıcı sektörlerden biridir. Çiftehan Beldesi ve bu merkezde bulunan kaplıcalar, suyunun içerdiği birçok mineral ve tedavi edicil ik özelliği ile Türkiye’deki diğer kaplıcalarla birlikte önemli termal turizm merkezlerinden bir tanesidir. Bu çalışmada, turizm gelişiminin Çiftehan Beldesi’nin yerel ekonomisine olan etkileri yerel kurumlar, hane halkı ve firmalar ile yapılan görüşmel er ile değerlendirilmektedir. Araştırma bulgularının sonucunda termal turizm hareketlerinin ilçe ekonomisini çok yakından etkilediği ve bu turistik hareketlerin birçok firma ve yerel halk üzerinde ekonomik etkilerinin bulunduğu ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Çiftehan, Termal Turizm, Ekonomik Etkiler, Kırsal Kalkınma Regional Economic Impacts of Thermal Tourism: Çiftehan Review Abstract Tourism has various positive effect on local economic and is one of the stimulating sectors in local economic development. Çiftehan Thermal Springs located in Çiftehan Town ,of which hot water contains a lot of minerals and cure features, is one of the important thermal tourism centers together with other centers in Turkey. In this study , the local economy effects of the tourism development in Çiftehan Town is evaluated through the survey with local institutions, local household and firms. The result of research findings, it is created that thermal tourism movements effect the economy of the town very closely and these touristic movements have economic effects on many different companies and local people’s hausehold. Keywords : Çiftehan, Thermal Tourism, Economic Effect, Rural Development 1. Giriş Çoğu ülkede dengeli bir kalkınmanın sağlanamaması sonucu bölgesel dengesizlikler ve özellikle kent - kırsal yaşamda büyük sosyo-ekonomik farklılıklar oluşmuştur. Bölgelerarası gelişmişlik farklılıkların, ülkeden ülkeye şiddeti değişse de, bu farklılıklar tüm ülkelerin yapısında görülmektedir. Ancak özellikle Türkiye gibi sosyo-ekonomik gelişim düzeyi yüksek olmayan ülkelerde bu sorunlar daha fazla hissedilir hale gelmiş ve ülkeler bu bölgesel dengesizlikleri ve farkları gidermek, sürdürülebilir dengeli bir kalkınma süreci yakalayabilmek için yeni arayışlar içerisine girmişlerdir ( Tutar ve Demiral, 2007). Kırsal yöreler, dengeli kalkınma açısından yol, su, elektrik vb. gibi çeşitli altyapı yatırımlarının götürülmesi ve geliştirilmesi gerekli yöreler olarak tanımlanmakta ve bu kırsal yörelerdeki çevre koşullarının iyileştirilmesine ve insan yaşamına olumsuzluklar getiren durumların ortadan kaldırılmasına yönelik yapılan tüm çalışmalar da kırsal kalkınmanın amacı olarak görülmektedir (Tolunay ve Akyol, 2006). Kırsal kalkınmanın özünde belirli bir kırsal alan içinde yaşayan tüm insanların bir bütün olarak tarımsal, ekonomik ve sosyal alanlarda kalkınmalarına yardımcı olacak tüm öğelerin harekete geçirilmesi ve bu öğelerden maksimum düzeyde yararlanma söz konusudur (Kiper ve Yılmaz, 2008). Bu anlamda kırsal kalkınmadaki bu hedeflere ulaşmada ana yöntem; bölgenin yerel potansiyel ve kaynakların değerlendirilmesidir. Kentsel ve kırsal yerleşimler arasındaki farkları ortadan kaldırmak için uygulanan bölgesel kalkınma çalışmaları, kırsal bölgelerdeki sosyo-ekonomik dengesizlikleri giderme amacını taşımaktadır. Son dönemlerde ekonomik açıdan çok önemli bir hale gelen turizm, bölgelerin kalkınmasında bu yönüyle oldukça önemli bir yere sahip hale gelmiştir. Özellikle turizm, kalkınmaya hız verici ve tamamlayıcı etkileri açısından, bölgeler arası dengesizliklerin giderilmesinde bir araç olma niteliği kazanmıştır. Bu anlam da turizm, tarım ve sanayi faaliyetleri için yeterli kaynak ve imkanlara sahip olmayan, buna karşılık zengin bir turizm potansiyeline sahip bölgelerde önemli bir sektör haline gelmiştir (Durgun,2006). Alternatif turizm çeşitlerinden biri olan ve kırsal bölgelerin sosyo-ekonomik gelişimi içerisinde anahtar bir birleşen olarak görülen kırsal turizm, “kırsal çevrede sürdürülebilir turist aktiviteleri” olarak tanımlanmaktadır. Kentsel yerleşimlerin dışında gelişmiş olma, geniş alanlarda küçük ölçekli üretim, kırsal doğal-kültürel kaynakları çeşitli şekillerde kullanma ve yerel gelişime katkıda bulunma özellikleriyle kırsal turizm alternatif turizmin önemli türü olarak gösterilmektedir (Torre ve Gutiérrez, 2008:114; Kadanalı ve Yazgan, 2012). Kırsal turizm; yeni istihdam olanakları yaratma, kırdan kente göçü önleme, kadın istihdamı, yerel halkta girişimcilik ruhunun gelişimi, yerel ekonomilere girdi ve dinamizm kazandırılması, bölgelerarası gelişmişlik farklarını azaltma, yöre halkının tarımsal ürünlerinin değerlenmesi ve pazarlama olanaklarının artırılması ve kırsal kalkınmaya destek vermesi bakımından önemli bir güç olarak görülebilir (Soykan, 2003). Aynı zamanda kırsal ve kentsel nüfus arasında etkileşimi teşvik eden önemli bir kalkınma aracıdır. Özellikle kırsal turizm yatırımları; tarihi binaların korunması ve köy festivalleri gibi geleneksel faaliyetlerin hayata döndürülmesinde potansiyel bir güç olarak görülmektedir (Kadanalı ve Yazgan,2012). Kırsal turizm başlığı altında birçok turizm faaliyeti yapılabilmektedir. Bunların başında yayla, inanç, tarım, kültür, sağlık - termal ve doğa turizmi gibi birçok turizm faaliyetleri yapılabilmektedir (Soykan, 2003). Kırsal turizm çeşitlerinden termal turizm veya kaplıca turizmi; termomineral su banyosu, içme, inhalasyon, çamur banyosu gibi çeşitli türdeki yöntemlerin yanında iklim kürü, fizik tedavi, rehabilitasyon, egzersiz, psikoterapi, diyet gibi