1 Demokratik Özerklik: İhtimalden Olanağa Kürt Sorunun Çözümü Dipnot Üç Aylık Sosyal Bilim Dergisi, Vol. 19-20, p. 163-178 Çetin Gürer Giriş 2013’ten bu yana devam eden çatışmasızlık ve resmi görüşmelerin Temmuz 2015 ortasında tek taraflı bozulmasıyla birlikte demokratik özerklik, Türkiye gündemine bu kez 15 mahalle veya ilçedeki 1 halk meclislerinin özyönetim ilanlarıyla geldi. Daha önceleri 2010 ve 2011’de Demokratik Toplum Kongresi’nin (DTK) özerklik ilan etmesiyle Türkiye gündeminde tartışılan demokratik özerklik, yine benzer bir biçimde peş peşe birkaç ilçede özyönetimlerin ilan edilmesiyle gündemin önemli bir konusu oldu. Çatışmaların şiddetli bir biçimde yeniden başlamasıyla kimi halk meclislerinin özyönetim “kılıcını” neden çektiği sorusu bir yana, asıl barış, çatışmasızlık ve diyalog sürecinde tartışılması, konuşulması gereken özerklik ve özyönetimin iki buçuk yıl boyunca toplumda neden tartışılmadığı sorusu, sadece Kürt hareketinin değil aynı zamanda hükümet ve devlet tarafının da cevaplaması gereken önemli sorulardan biri. Devletten ve hükümetten demokratik özerkliği konuşmasını veya tartışmasını beklemek, elbette şaşırtıcı görünüyor. Ancak, Kürt sorununu çözme iddiasını “ağzına bal yapan” devlet ve hükümet yetkililerinin, öncelikle neden demokratik özerkliğe karşı çıktıklarını, hangi yönüyle eleştirdiklerini ve bunun yerine ellerindeki kendi çözüm modelini “alternatif” olarak ortaya koymaları gerekiyor. Yoksa Kürt sorunu, “çözüyoruz” demekle çözülebilir sıradan herhangi bir sorun değildir. Ki çatışmaların tüm şiddetiyle yeniden başlaması da bunun apaçık göstergesidir. Diğer şeylerin yanı sıra, uzun süre kesintisiz çatışma ve savaş yaşamış bir toplum gerçekliği nedeniyle Kürt sorununu çözmek, birlikte yaşamayı mümkün kılacak, acıları saracak ve her şeyden önemlisi silahlı çatışmaların yeniden başlamasını engelle yecek türde modellere, hukuka, mekanizmalara ve araçlara ihtiyaç duyar. Hamasetle ve bireysel haklar alanında öngörülen kimi reformlarla Kürt sorununu çözme denemesi, er ya da geç “çatışma duvarına” sert biçimde çarpmaktan kurtulmayacaktır. 1 ÇatışŵalarıŶ ďaşladığı Ϯϰ Teŵŵuz’daŶ ϭ9 Ağustos ϮϬϭϱ’e kadar özyöŶetiŵ ilaŶ edeŶ ilçeler şuŶlar: Hizan ;BitlisͿ, Doğuďeyazıt ;AğrıͿ, Bağlar ;BatŵaŶͿ, Edreŵit ve İpekyolu ;VaŶͿ, BulaŶık ve Varto ;MuşͿ, Silopi, Cizre ve İdil ;ŞırŶakͿ, NusayďiŶ ;MardiŶͿ, Sur ve SilvaŶ ;DiyarďakırͿ, Yüksekova ;HakkariͿ, Gazi Mahallesi ;İstaŶďulͿ.