1. PROJE TANIMI Projenin faaliyet alanlarına göre değişik tanımları yapılmıştır. Örneğin; inşaat ve makine vb. faaliyet alanlarına göre proje, yeni bir bina, bir makine, bir donanım ve bir kent düzenlemesine ilişkin plan, kesit veya çizimler olarak tanımlanır. Genel anlamda proje, soruna özel, bir defaya özgü oluşturulan, belli bir zaman ve bütçe dâhilinde hedefe ulaşmayı sağlayan işlemler bütünüdür. Bu tanımlardan çıkarılacak sonuç, projenin bir hedefe ulaşmaya yönelik olduğu, kaynakların etkili kullanıldığı, bir defalık yapıldığı, başlama ve bitiş tarihlerinin belli olduğu ve bir organizasyon yapısı içinde gerçekleştirilmesidir. Bu tanımlar göz önünde bulundurularak proje aşağıdaki gibi açıklanabilir. a. Proje, sistem geliştirme yaklaşımıdır. Sistem yaklaşımı, sorunları belirlemek ve bunları çözmek için birbiriyle ilişkili birden fazla parçanın birleştirilmesiyle çalışıldığı yöntemdir. Bir sistem, belli bir amaç için bir araya gelmiş, birbiriyle ilişkili bileşenler kümesi olarak tanımlanabilir. Sistem girdiyi alır, işler ve çıktı oluşturur. Ayrıca sistem, bütünsellik, verimlilik, iletişim, etkileşim ve süreklilik ilkelerini içermektedir. Bütün bunların sistematik bir biçimde düzenlenip planlanması ve geliştirilmesi projeleri gerektirir. Çünkü projeler, işlerin kolayca görülebilir bir biçimde yapılmasına, sistemler içinde düşünme ve çalışma yolunun açılmasına olanak sağlamaktadır. Bu nedenle proje ve sistemi ayrı düşünmek mümkün değildir. Dolayısıyla bir sistemi gerçekleştirmek için üç değişik proje türü arasından seçim yapılabilir: A türü projeler: Bir iş sisteminin organizasyonu ve yönetimi projeleridir; bilgisayar destekli yönetim ve bilişim sistemleri, üretim planlama ve yöneltme sistemleri, işletmelerin hedefleriyle bağlantılı organizasyon sistemleri vb. sistemler proje biçiminde ele alınmalıdır. B türü projeler: Bir nesneye ilişkin yani, ürün/teknik vb. projelerdir. Örneğin, yeni bir otomobil projesi; yalnızca üretilecek otomobilin kendisi değil bakım, onarım, ikmal ve bunlar için gerekli tüm yerlerin donanımını kapsar. Ayrıca gereksinim duyulan çalışanın alınması, eğitimi ve değerlendirilmesi de dikkate alınır. C türü projeler: Yeni bir iş yerinin kurulmasıyla ilgili projelerdir (fabrika, üretim tesisleri). Yeni fabrikaların kurulması projesinde, bina ve donanımın yanı sıra tüm alt yapı ve atık tesisleri ile organizasyonu bu kapsama girer. Bunlardan A türü projeler işin yapılmasıyla, B ve C türleri ise işin yaptırılmasıyla ilgilidir. Bu projelerin gerçekleştirilmesi için yönetim ile sistem arasında şu ilişkiler söz konusudur: Sistem görevi; sorun çözümleme veya sistem tasarımı sürecidir. Yönetim görevi; sorun çözümlerinin uygulanması ve izlenmesi sürecidir. b. Proje, yeni bir işin tanımlanması ve kontrol edilmesidir. Tanımlama ve kontrol (Şekil 1) projeyi başarıya ulaştıracak çok önemli unsurlardır. Bunlardan birisi olmazsa projenin sonuca, önceden belirlenen bir bütçe dâhilinde ve zaman içerisinde ulaşması mümkün değildir.