Bir Aydınlanma Projesi Halkevlerinin Tasfiye Süreci Eminalp Malkoç ∗ Abstract The Liquidation Process of An Enlightenment Project People’s Houses People’s Houses, which began to be established in 1932 as the cultural components of Republican People’s Party in order to enlighten the people, to put the principle of Populism into effect, and to raise the citizen that democracy needs, were described as “a means of social and cultural revolution” by Atatürk. People’s Houses, in accordance with these qualifications, produced important results in such diverse areas as educating the people through conferences, supporting primary and secondary education, folklore studies, the theatre, and the library. This study about People’s Houses focuses on the activities that were organized by People’s Houses in line with their goals of establishment, their becoming a political issue in the multi-party political life after World War II, and their losing functionality in 1951 resulting from these conflicts. Özet Halkın aydınlanmasını sağlamak, Halkçılık ilkesini hayata geçirmek ve demokrasinin ihtiyaç duyduğu vatandaşı yetiştirmek amacıyla 1932’de Cumhuriyet Halk Partisi’nin kültür organları halinde kurulmaya başlanan Halkevleri Atatürk tarafından “sosyal ve kültürel devrimin aracı” olarak tanımlanmıştır. Halkevleri bu niteliklerinin doğrultusunda başta tiyatro olmak üzere, kütüphanecilik, konferanslarla halk eğitimi, ilk-orta öğretim kurumlarına destek ve folklor çalışmaları gibi değişik alanlarda önemli sonuçlar ortaya koymuştur. Halkevlerini ele alan bu çalışmanın ağırlık noktasını, kuruluş amaçları çerçevesinde düzenlemiş oldukları faaliyetler ve İkinci Dünya Savaşı’nın ardından çok partili hayatla birlikte politik bir tartışma konusu haline gelmeleri, bu çekişme sürecine bağlı olarak 1951 yılında işlevselliklerini kaybetmeleri oluşturmaktadır. Giriş ürk Devriminin aydınlanma çalışmalarının en güçlü halkasını, tasfiyelerine kadar milyonlarca kişinin yararlandığı Halkevleri oluşturmuştur 1 . Atatürk bu kurumların aydınlanma çabaları içindeki yerini “Partimizin, Halkevleriyle bütün yurttaşlara kucağını açması vatanda sosyal ve T ∗ İstanbul Teknik Üniversitesi