M.Ü. İlâhiyat Fakültesi Dergisi 42 (2012/1), 141-172 Bedel Karşılığında Boşanma ve Muhâlea Uygulamaları: Suudi Arabistan’da Bir İnceleme Dr. Mehmet Ali YARGI  Öz Bu araştırma Aile Hukuku alanında İslâm Hukukunu uygulamaya çalışan Suudi Arabistan’da bedelli boşanma ve muhâlea ile ilgili resmi işlemleri ve mahkemelerdeki uygulamaları incelemek- tedir. Konunun İslâm Hukukundaki teorik yönüne de işaret edilmiştir. Araştırmada Suudi Ara- bistan hukukî mevzuatına, Riyad’daki Sosyal Güvenlik ve Nikâh Mahkemesi ile Riyad Genel Mahkemesindeki gözlem ve incelemelere dayanılmıştır. Teorik bilgilerde ise temel Hanbelî fıkıh kitapları esas alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Suudi Arabistan, muhâlea, hul’, boşama, boşanma, Aile Hukuku, Ahvâl-i şahsiye, el-Ahvâlü’ş-şahsiyye, Uzmanlar Heyeti, hakem. Judicial Applications of Mukhala'a and Divorce in Exchange for Payment a Field Research in Saudi Arabia Abstract This research studies the judicial applications and procedures related to mukhala'a and divorce in exchange for payment in the courts of Saudi Arabia which puts Islamic law in force in the field of Family law. It also points out the theoretical background of the subject in Islamic law. The re- search depends on the laws and regulations of Saudi Arabia, interviews with the judges, and the author’s observations and investigations in the Social Security and Marriage Court of Riyad and General Court of Riyad. As for the theoretical rules, it depends on the widely used law books of Hanbalite Madhhab. Keywords: Saudi Arabia, mukhala'a, khul’, divorce, Family Law, al-Ahvâl ash-shakhsiyya, the council of experts, arbiter. I. Giriş İslâm hukuku erkeğe tek taraflı olarak boşama yetkisi vermekle birlikte özel- likle geçimsizlik durumlarında kadına da kocasıyla anlaşarak ona bir bedel ver- mesi karşılığında evliliği sonlandırma hakkı tanımıştır. Eşler evliliği sonlandırmak üzere akit yaptıklarında kocanın kullandığı söze göre bu tür ayrılıklara bedel karşılığı boşanma (talâk alâ ıvaz) veya muhâlea (hul’) adı verilmektedir. İslâm hukukunda taraflar arasında bir denge oluşturmak ve mağdur olan tara- fın mağduriyetinin giderilmesi amacıyla ayrıca evlilik birliğinin devamının normal şekilde devam edemeyeceği durumlarda tarafların hâkime müracaat ederek  Türkiye Cumhuriyeti Riyad Büyükelçiliği Riyad Uluslararası Türk Okulu Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretmeni.