Dr. Ali BALCI, Dr. Ertap AKOĞLU, Dr. Sinem KARAZİNCİR ve Ark. Manyetik Rezonans Görüntülemede Rastlantısal Paranazal Sinüs Patolojilerinin Sıklığı Ve Hasta Semptomları İle İlişkisi KBB-Forum 2007;6(3) www.KBB-Forum.net 90 KLİNİK ÇALIŞMA MANYETİK REZONANS GÖRÜNTÜLEMEDE RASTLANTISAL PARANAZAL SİNÜS PATOLOJİLERİNİN SIKLIĞI VE HASTA SEMPTOMLARI İLE İLİŞKİSİ Dr. Ali BALCI 1 , Dr. Ertap AKOĞLU 2 , Dr. Sinem KARAZİNCİR 1 , Dr. Semsettin OKUYUCU 2 , Dr. Olgun KARAZİNCİR 3 , Dr. Esra OKUYUCU 4 , Dr. Yasemin ALTINTAŞ 1 1 Mustafa Kemal Üniversitesi, Radyoloji AD, Hatay, Türkiye, 2 Mustafa Kemal Üniversitesi, KBB AD, Hatay, Türkiye, 3 Mustafa Kemal Üniversitesi, Beyin Cerrahisi AD, Hatay, Türkiye, 4 Mustafa Kemal Üniversitesi, Nöroloji AD, Hatay, Türkiye ÖZET Amaç: Nörolojik ya da orbital hastalık ön tanıları ile beyin, hipofiz veya orbita MR'ı çekilen bir hasta grubunda prospektif olarak paranazal sinüs anomali sıklığı araştırıldı. Yöntem ve Gereçler: Hastalar paranazal sinus anormallikleri ile ilişkili semptomlar varlığı açısından sorgulandı. Toplam 107 hastaya ait T2 ağırlıklı aksiyal MR kesitlerinde paranazal sinüs patolojisi varlığı araştırıldı. Bu sonuçların hasta semptomları ile korelasyonu araştırıldı. Bulgular: En sık anormallik sırasıyla ön etmoid (% 12.1), arka etmoid (% 10.3), frontal (% 4.7), maksiller (% 4.7) ve sphenoid sinus (% 3.7) şeklinde saptandı. Klinik verilerin istatistiksel analizinde paranazal sinus semptom varlığı ile MR'da saptanan anormallik varlığı arasında ilişki saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında, MR'da saptanan rastlantısal paranazal sinus patolojileri ile klinik semptomlar arasında ilişki yok denilebilir. Anahtar Sözcükler: Manyetik rezonans görüntüleme, paranazal sinüs, mukozal patoloji PREVALENCE OF INCIDENTAL PARANASAL SINUSES ABNORMALITIES IN MRI AND ITS RELATIONSHIP TO PATIENTS SYMPTOMS SUMMARY Objective: We present a prospective study that determines the prevalence of the paranasal sinus abnormalities in a population undergoing brain, hypophysial and orbital MRI scans for suspected neurological or orbital diseases. Materials and Method: The study patients were asked to a list of symptoms related to paranasal sinus abnormalities. The T2 weighted axial MR scans of 107 patients were then reviewed for evidence of paranasal sinus pathology. These results were then correlated with patient's symptoms. Results: Radiologic abnormalities were most commonly seen in the anterior ethmoid sinuses (12.1 %) followed by the posterior ethmoid (10.3 %), frontal (4.7 %), maxillary (4.7 %) and sphenoid sinuses (3.7 %). Statistical analysis of the clinical data demonstrated no significant relationship between the presence of clinical symptoms of paranasal sinus pathology and abnormalities on MRI scan. Keywords: Magnetic resonance imaging, paranasal sinus, mucosal pathology GİRİŞ Beyin manyetik rezonans (MR) görüntülemede tüm paranazal sinüsler inceleme alanına girmekte, bu nedenle radyoloji uzmanları paranazal sinüs anormalliklerini raporlarında rastlantısal patoloji olarak bildirmektedirler. Çeşitli toplumlarda, beyin manyetik rezonans (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiklerinde rastlantısal paranazal sinüs patolojisi sıklığı % 24.7 - % 69 arasında bildirilmiştir 1-8 . Ancak bu patolojilerin sıklığı aynı toplumlarda dahi farklı olabilmektedir. Bunun nedeni iklimsel ve coğrafi farklılıklara bağlanmıştır. Ayrıca hava kirliliği düzeyinin de etkili olabileceği vurgulanmıştır 2.9.10 . İletişim kurulacak yazar: Dr. Semsettin Okuyucu, Mustafa Kemal Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Kulak Burun Boğaz AD, Hatay, Türkiye, Tel: 0 326 2145720, E-mail: semsettinokuyucu@yahoo.com Gönderilme tarihi: 13 Şubat 2007, yayın için kabul edilme tarihi: 21 Haziran 2007 Yanıtlanmaya çalışılan bir başka soru ise rastlantısal olarak bulunan bu patolojilerin hastalık semptomları ile ne kadar uyumlu olduğudur. Yapılan çalışmalarda, kronik sinüzitli hastalarda BT'de saptanan hastalık skoru ile sinüzit klinik şiddet skoru arasında uyumluluk saptanamamıştır 11,12 . Bu çalışmada, çeşitli nedenlerle (nörolojik hastalıklar ya da orbital patolojiler) çekilen MR tetkiklerinde rastlantısal paranazal sinüs patolojisi sıklığının ve bu patolojilerin hasta yakınmaları ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır HASTALAR VE YÖNTEM Prospektif olarak planlanan bu çalışmaya yaşları 16 ile 83 arasında değişen (ortalama: 43.2 ± 18.8 ) 52 erkek, 55 bayan toplam 107 hasta alınmıştır. Ağustos-Ekim 2006 arasında beyin (100 hasta), hipofiz (6 hasta), ve orbita (1 hasta) MR tetkikleri yapılan hastaların frontal, maksiller, ön etmoid, arka etmoid ve sfenoid sinüsleri mukozal kalınlaşma