Onderwijs en gezondheidszorg is het toonaangevende vakblad voor opleiders in de gezondheidszorg. Het is voor u als profes- sional van belang op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen op didactisch gebied in de gezondheidszorg. Regelmatig zal de redactie in de rubriek Toolkit dan ook handreikingen aanbieden, waarin nieuwe inzichten in leervormen, werkmethoden of vaardigheden onder de aandacht worden gebracht. De pedagogische klik tussen leerling en studieloopbaanbegeleider ten) kunnen leiden tot een beter begrip in de wijze waarop hui- dige leerlingen zich ontwikkelen. Leerlingprofielen Om inzicht te krijgen in het keuzegedrag van leerlingen heeft adviesbureau Mercurius Marketing (2004) op basis van onder- zoek bij 3 ROC’s en één school voor vmbo een model ontwik- keld dat de beroepskeuze van leerlingen beschrijft. Het model is opgebouwd rondom drie gedragingen van leerlingen: motivatie, perceptie en situatie. Het onderdeel motivatie heeft betrekking op de potentiële keuzemotieven van leerlingen; met perceptie wordt de subjectieve waargenomen werkelijkheid van leerlingen bedoeld; met situatie wordt de feitelijke situatie bedoeld waarin de leerling zich op dat moment bevindt. Het model beschrijft vier leerlingenprofielen waarvan elk profiel op het gedragsaspect motivatie van elkaar verschilt; terwijl ieder profiel voor een leer- ling uniek is. Zie voor de leerlingprofielen figuur 1. Figuur 1 Veel nieuwe leerlingen die in dit nieuwe schooljaar worden opgeleid worden individueel begeleid door een studieloopbaanbegelei- der. De studieloopbaanbegeleider inventariseert samen met de leerlingen hun leerwensen en helpt hen vervolgens met het maken van keuzes. De ene keer hebben de keuzes betrekking op leerinhouden (theorie) en de andere keer op stages (praktijkervaringen). De studieloopbaanbegeleider is een belangrijke schakel in het schoolsucces van de leerling. Waar bestaat deze schakelfunctie uit? Met welke type leerlingen moet een studieloopbaanbegeleider werken? En, hoe coacht de studieloopbaanbegleider? In deze toolkit een zoektocht naar de pedagogische klik tussen leerling en studieloopbaanbegeleider Henk Ritzen * Inleiding Een belangrijke schakel in de opleiding van mbo-leerlingen is de studieloopbaanbegeleider. De studieloopbaanbegeleider stelt de persoonlijke ontwikkeling van de leerling tijdens zijn beroepsop- leiding centraal en tracht de leerling goed te begeleiden op het niveau van zijn sociaal-emotionele ontwikkeling. Dit laatste is vooral voor niveau 1 en 2 leerlingen van belang. In het begin zal de studieloopbaanbegeleider zich vooral richten op de ontwikke- ling van het zelfbeeld van de leerling, zijn/haar beroepsbeeld en het beeld dat de leerling van de opleiding heeft. Belangrijk in dit kader is het inleven van de studieloopbaanbegeleider in de per- soon van de leerling. Leerlingen van nu maken onderdeel uit van de net-generatie en worden ook wel aangeduid met de term ‘ge- neratie Einstein’. De technologische ontwikkelingen als opkomst van Internet en mobiele telefoon hebben het gedrag van leerlin- gen in sterke mate beïnvloed. En…, de studieloopbaanbegeleider, hoe reageert hij/zij op de leerlingen. Hoe coacht de studieloop- baanbegeleider? Vragen die in deze toolkit centraal staan. Doelgroep Deze toolkit is geschreven voor studieloopbaanbegeleiders werkzaam in het middelbaar beroepsonderwijs én belast met de begeleiding van leerlingen van niveau 1 tot en met 4. Doelstelling Deze toolkit geeft docenten en studieloopbaanbegeleiders ach- tergrondinformatie over hun leerlingen en probeert hen tools aan te reiken die leiden tot inzicht in de persoon van de leer- ling, hun dilemma’s en vooral hun ontwikkelingsmogelijkhe- den. Tegelijkertijd biedt deze toolkit praktijkopleiders en werk- begeleiders in de zorginstellingen inzicht in de sociaal-culturele situatie van hun leerlingen, waardoor de tools (en de kwadran- Vertrouwen in de toekomst Behoefte aan vrijheid Passief Uitstellen van toekomst Gestuurd Actief Toekomstgericht Zelf sturen Angst/twijfel over de toekomst Behoefte aan houvast Autoriteit- zoekers Calculatoren Doelgerichten Freewheelers (Bron: Evers, et al., p.15) Vakblad voor opleiders in het gezondheidszorgonderwijs I Nummer 5 – september 2008 www.OenG.bsl.nl Tool kit