Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 10/16 Fall 2015, p. 193-206 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8785 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY TURGUT UYAR’IN “KURTARMAK BÜTÜN KAYGILARI” ADLI ŞİİRİNDE POLİTİK SÖYLEM: DÜZENDEN KAÇIŞ VE DİRENİŞ Yusuf AYDOĞDU ** Serhan ALKAN İSPİRLİ *** “Kim bilir hangi eylül bir daha Hangi uzak haziran” Necati Cumalı ÖZET Modern Türk Şiirinin önemli şairlerinden birisi olarak kabul edilen Turgut Uyar, şiire 1940’lı yıllarda Garip Hareketi’nin etkisinde başlamıştır. Özellikle Arz-ı Hal (1949) ve Türkiyem (1952) adlı eserlerinde bu etkileri görmek mümkündür. Bu dönemde özellikle ilk eseri olan Arz-ı Hal’de, Garip şiirinin etkileri belirgin bir şekilde kendini gösterirken, Türkiyem adlı eserinde ise Garip şiirinin etkisinin yanında hamasi içerikli, memleket ve Atatürk sevgisini ön plâna çıkaran bir söylemin de etkisi söz konusudur. Daha sonra şiir anlayışında ciddi bir değişim yaşayan Turgut Uyar’ın ikinci dönem olarak adlandırılabilecek şiirlerinde ise İkinci Yeni şiir anlayışının etkileri görülmeye başlanır. Şairin İkinci Yeni’yle yakınlaşması Dünyanın En Güzel Arabistanı (1959) adlı eseriyle başlar. Uyar’ın bu çizgideki ikinci eseri Tütünler Islak (1962)’tır. İlk eserinde oluşturduğu dilsel ve söylemsel değişim bu eserinde de hız kesmeden devam eder. Turgut Uyar, bu dönem şiirlerinde anlamı bir ölçüde arka plana atar, şiirin bir dil meselesi olduğunu belirtir. İkinci Yeni şairlerinin çoğunda görülen, yazımsal ve sözcüksel sapmalar, soyutluk, ters çevirmeler, anıştırmalar, alışılmamış bağdaştırmalar, mantık dışı söyleyişler Turgut Uyar’ın şiirinde de sıkça başvurduğu unsurlar olarak karşımıza çıkar. Diğer taraftan, bu dönem şiirlerinde şairin toplumsal ve siyasal söyleme yaslandığını, bu söylemin kendisini geleceğe duyulan umut, değişim isteği, direniş, kentten kaçış, yeniden dirilme ve uyanış gibi temaler etrafında gösterdiğini söylemek mümkündür. Bu açıdan şairin “Kurtarmak Bütün Kaygıları” adlı şiiri, onun şiir anlayışındaki ve hayata bakışındaki değişimi göstermesi bakımından önemli bir örnektir. Modern dünyanın gerçeğine yabancılaşmış, ondan kaçmak isteyen Uyar’ın şiiri salt bir kaçışı öncelemez. Aynı zamanda, Bu makale Crosscheck sistemi tarafından taranmış ve bu sistem sonuçlarına göre orijinal bir makale olduğu tespit edilmiştir. ** Arş. Gör. Bingöl Üniversitesi, El-mek: aydogduy0@gmail.com *** Doç. Dr. Atatürk Üniv. Eğitim Fak. Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi