256 Sosyoloji Divanı Yıl: 3, Sayı 6: Temmuz-Aralık 2015 Türkiye’de Bireyin İnşasında Edebi Bir Tür Olarak Romanın Rolü Necmettin Doğan 1 İnsanın doğası yoktur; onun sahip olduğu tek şey tarihtir’ Ortega y Gasset Özet Bazı sosyal psikologlar modern Türkiye’de bireyleşme olgusunun modernleşme ile birlikte yaygınlaştığını belirtmektedirler. Türkiye’de bireyin varlığı, oluşumu ve yaygınlığı başlı başına önemli tartışma alanlarıdır. Bununla birlikte modern bireye atfedilen bazı davranışların Osmanlı-Türk insanına çeşitli araçlarla, Tanzimat’tan itibaren artan bir biçimde benimsetilmeye çalışıldığına dair bir çok kanıt vardır. Bu araçlardan bir tanesi de roman olmuştur. Bir çok romancı, devleti ve toplumu kurtarmak için, eserlerinde öne çıkardıkları tipler ile Osmanlı insanını değiştirmeye ve yeniden inşa etmeye çalışmıştır. Makalede bu çaba, Osmanlı-Türk modernleşme sürecinin bir parçası ve disipliner bir pratik olarak ele alınmaktadır. Anahtar Kelimeler; Birey, Edebiyat Sosyolojisi, Disipliner İktidar, Osmanlı-Türk Romanı The Role of Novel as a Literary Form in The Construction of Individual in Turkey Abstract Some social psychologists have observed that individualism has become an observable phenomenon, especially in the more developed part of the Turkey in the last decades. Although the existence, formation and prevalence of modern individual in Turkey is a controversial topic, it is clear that many Ottoman officials and intellectuals endeavored to build a modern individual in the last decades of the Empire, using different mediums which one of them was novel. Many Ottoman novelists tried to build an example of ideal individual who could save Ottoman state and society in their narratives. Surely, there are many different factors brought about the emergence of modern individual, but this article focuses on the role of novels in the construction of modern Turkish individual and sees this construction as a disciplinary practice and a part of the modernization process of the Empire. Key Words; Individual, Sociology of Literature, Disciplinary Power, Ottoman- Turkish Novel 1 Doç. Dr. İstanbul Ticaret Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü