Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 1, Mart 2014, s.409-427 Faik ARDAHAN 1 Mehmet MERT 2 BİREYLERİ BİSİKLET KULLANMAYA MOTİVE EDEN FAKTÖRLER ÖLÇEĞİNİN GELİŞTİRİLMESİ VE TÜRK POPÜLASYONU İÇİN GÜVENİRLİLİK GEÇERLİLİK ÇALIŞMASI 3 Özet Bu çalışmanın amacı, “Bireyleri Bisiklet Kullanmaya Motive Eden Faktörler Ölçeği’ni (BMÖ)” geliştirmek ve ölçeğin Türk popülasyonu için geçerlilik güvenirliliğini yapmaktır. Araştırma tanımlayıcı bir araştırmadır ve yarışmacı amaçlı bisiklet kullanıcılarının dışındaki ulaşım ve rekreatif amaçlı bisiklet kullananlarla sınırlıdır. Türkiye’de ulaşım ve rekreatif amaçlı bisiklet kullanıcılarının sayıları kesin olarak belirlenememektedir. Bu çalışmada tesadüfî örneklem metodu kullanılmıştır ve örneklem grubu 682 bisiklet kullanıcısından (  yaş =30.75 ± 10.72) oluşmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak elektronik anket formu kullanılmıştır. E-form sosyal medya üzerinden Türkiye’nin her ilinde sosyal medya üzerinden örgütlenmiş bisiklet kullanıcı gruplarına ve Türkiye Bisiklet Derneği’nin tüm şubelerine ve üyelerine gönderilmiştir. Cevaplanan ve veriler arasında tutarlılığı olan anketlerin hepsi değerlendi rmeye alınmıştır. 1 Kasım 2012- 31 Mart 2013 tarihleri arasındaki geri dönüşler işleme alınmış daha sonraki geri dönüşler alınmamıştır. Açıklayıcı faktör analizi (AFA) kullanarak BMÖ ölçeğinin alt boyutları ortaya konulmuş ve toplam 71 madde ve 12 faktörden oluşan ölçek elde edilmiştir. KMO ve Bartlett küresellik testlerinin sonuçları faktör analizi için AFA’nın uygulanabilirliliğine uygundur. Faktör analizi sonucunda madde-toplam korelasyonu uygulanmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için AFA sonucu oluşan alt boyutların Cronbach's Alpha katsayılarına, elde edilen ölçeğin faktörleri arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyon katsayılarına bakılmış, sonuçlar 0.01 ve 0.05 anlamlılık düzeyinde sorgulanmıştır. Çalışmada Varimax döndürme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, BMÖ ölçeğinin Cronbach’s Alpha katsayısı 0.969 ve ölçeğin açıkladığı varyans %68.152 olarak bulunmuştur. BMÖ’nün bireyi bisiklet kullanmaya motive eden faktörlerin açıklanmasında Türk popülasyonu için yeterli oldukları sonucuna varılmıştır. Keywords: Güvenirlilik-Geçerlilik, Motivasyonel Faktörler, Bisiklet Kullanımı 1 Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Rekreasyon Bölümü, ardahan@akdeniz.edu.tr 2 Yrd. Doç. Dr., Akdeniz Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Ekonometri Bölümü, mmert@akdeniz.edu.tr 3 Bu çalışma 31 Ekim-3 Kasım 2013 tarihlerinde İzmir Kuşadası’nda yapılan II. Rekreasyon Kongresinde Sözel Bi ldiri olarak sunulan çalışmanın yeniden düzenlenmiş ve geliştirilmiş halidir.