Problemy zdrowia psychicznego dzieci głuchych i słabosłyszących oraz dzieci słyszących z populacji ogólnej w ocenie rodziców Mental health problems of the deaf, hard of hearing and hearing children from the general population in their parents’ reports Joanna Kobosko 1,2 1 Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, ul. Zgrupowania AK „Kampinos” 1, 01-943 Warszawa 2 Światowe Centrum Słuchu, ul. Mokra 17, Kajetany, 05-830 Nadarzyn Adres autora: Joanna Kobosko, Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, ul. Zgrupowania AK „Kampinos” 1, 01-943 Warszawa Streszczenie W badaniach nad zdrowiem psychicznym dzieci głuchych dość często wykorzystuje się skale symptomów psychopatologii wy- pełniane w oparciu o obserwacje zachowania dziecka przez rodziców i nauczycieli. Jedną z nich jest Kwestionariusz Mocnych Stron i Trudności (SDQ) R. Goodmana. Do tej pory nie zostały przeprowadzone w Polsce badania dotyczące występowania problemów ze zdrowiem psychicznym dzieci głuchych i słabosłyszących z wykorzystaniem rodziców jako źródła informacji. Celem badań jest ocena zdrowia psychicznego dzieci głuchych i słyszących przez słyszących rodziców z zastosowaniem kwe- stionariusza SDQ. Postawiono pytanie o to, czy problemy zdrowia psychicznego w ocenie rodziców różnią się między dziećmi głuchymi i słabosłyszącymi a dziećmi słyszącymi, a także czy istnieją różnice między nimi, gdy uwzględnimy płeć rodzica i płeć dziecka. Kolejnym zagadnieniem podjętym w pracy jest satysfakcja rodziców dzieci głuchych z rehabilitacji dziecka i jej zwią- zek z tym, jak spostrzegają oni swoje dzieci w sferze problemów emocjonalnych i behawioralnych (SDQ). Objęto badaniami 88 rodziców dzieci głuchych (69 matek, 19 ojców) oraz 83 rodziców dzieci słyszących z populacji ogólnej w wieku od 3 do 14 lat. Okazało się, że dzieci głuche manifestują znacząco więcej problemów ze zdrowiem psychicznym ogółem, w tym mają istot- nie więcej problemów w sferze nadaktywności i koncentracji uwagi, jak i kontaktów z rówieśnikami, w porównaniu z dziećmi słyszącymi. Ojcowie spostrzegają u swoich głuchych dzieci istotnie większe nasilenie trudności w kontaktach z rówieśnikami niż matki. Dzieci głuche i słyszące nie różnią się nasileniem problemów ze zdrowiem psychicznym ze względu na płeć dziec- ka. Niższa satysfakcja rodziców z rehabilitacji dziecka głuchego może być wyjaśniona jedynie większym nasileniem trudności emocjonalnych przejawianych w ich percepcji przez dziecko. Rezultaty badań wskazują, że występowanie problemów ze zdrowiem psychicznym u dzieci głuchych oceniane przez rodzi- ców jest około 2 razy częstsze niż ma to miejsce u dzieci słyszących, co odpowiada wielkości ich rozpowszechnienia w innych krajach europejskich, jak Austria, Niemcy czy Holandia. Słowa kluczowe: zdrowie psychiczne • dzieci głuche i słabosłyszące • kwestionariusz SDQ • ocena rodziców Abstract In the research on the mental health of the deaf and hard of hearing children there are oten used the psychopathology symp- toms scales illed out based on parents’ and teachers’ observations of a child. One of them is R. Goodman’s Strengths and Dif- iculties Questionnaire (SDQ). Until present day in Poland no studies have been performed on the mental health of deaf and hard of hearing children using parents as the source of information. he aim of this research is to assess the mental health of the deaf and hearing children in Poland using the SDQ illed out by their hearing parents. A question has been posed is there a diference of the parental assessment of their child’s mental health problems between deaf, hard of hearing and hearing children, as well as whether these diferences exist if we take in 56 Nowa Audiofonologia 1(1), 2012: 56-66 Prace badawcze • odbiorcze zaburzenia słuchu •