RokLXXXI2013nr8 3 ANALIZY–BADANIA–PRZEGLĄDY SIPROTEC – synonim technologii zabezpieczeń Nowa generacja zabezpieczeń www.siemens.pl SIPROTEC 5 jest częścią nowej generacji modułowych i inteligentnych urządzeń polowych, stworzonych specjalnie tak, aby spełnić wymagania stawiane dziś i w przyszłości. Portfolio SIPROTEC 5 obejmuje zakres od zabezpieczeń liniowych – odległościowych i różnicowych po sterowniki polowe. Analizy sieciowe i systemowe wykonywane na potrzeby pla- nowania rozwoju systemu elektroeneregtycznego (SEE) mają na celu sprawdzenie jego niezawodności i odporności na dzia- łanie rozmaitych zdarzeń. Analizy te można podzielić na sta- tyczne i dynamiczne. W cz. I artykułu omówiono zagadnienia statyczne. W tym artykule omawiane są zagadnienia dyna- miczne, a szczególnie badania stabilności SEE. w zakresie badań statycznych wykonywanych na potrzeby pla- nowania rozwoju panuje zgodność. omówiono to w cz. i artykułu. w zakresie badań dynamicznych nie ma takiej zgodności. niektórzy uważają, że w planowaniu rozwoju see należy wykonywać dokład- ne badania stabilności, zaś niektórzy – że w planowaniu rozwoju see nie trzeba wykonywać badań stabilności lub można ograni- czyć je do badań bardzo uproszczonych. są to dwa skrajne poglądy. kompromisowe podejście polega na założeniu, że zakres badań sta- bilności w planowaniu rozwoju see powinien zależeć od horyzontu czasowego. jak wynika z tab. i to kompromisowe podejście stosuje wielu operatorów sieci przesyłowych. najwięcej analiz dynamiki see i w tym badań stabilności wy- konuje się w krótkookresowym planowaniu rozwoju see (hory- zont do 3–5 lat) oraz w średniookresowym planowaniu rozwoju see (horyzont do 10–15 lat). w planowaniu długookresowym (horyzont 15–30 lat) badań dynamiki see nie przeprowadza się lub przeprowadza sporadycznie w bardzo ograniczonym zakresie. jak wynika z tab. i w planowaniu rozwoju see w horyzoncie cza- sowym do 10 lat zarówno raport cigre jak i dokumenty wielu krajów i organizacji wskazują na potrzebę wykonywania badań stabilności see. różne jest też podejście do kryteriów planowa- nia wykorzystywanych w badaniach dynamiki i stabilności w pla- nowaniu rozwoju see. niektórzy operatorzy (jak np. [1]) opra- cowują odrębne dokumenty dla planowania rozwoju, a niektórzy (jak np. [2]) uważają, że dla planowania rozwoju w horyzoncie do 10 lat należy stosować te same kryteria jak dla planowania ruchowego (operacyjnego). Badanie stabilności kątowej przej- ściowej (równowagi dynamicznej) metodą komputerowej symu- lacji stanów nieustalonych jest zalecane przez większość autorów instrukcji i standardów omówionych w tab. i. wyjątek stanowi tu niemiecki kodeks sieciowy [3], w którym zalecane badania ogranicza się do porównania mocy zwarciowej see oraz mocy znamionowej przyłączanego źródła. Badania systemów elektroenergetycznych w planowaniu rozwoju Cz. II. Analizy dynamiczne Piotr Kacejko, Jan Machowski, Sylwester Robak, Piotr Miller, Marek Wancerz Prof. dr hab. inż. Piotr Kacejko, dr inż. Piotr Miller, dr inż. Marek Wancerz – Wydział Elektryczny Politechniki Lubelskiej, prof. dr hab. inż. Jan Machowski, dr hab. inż. Sylwester Robak – Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej