Sobótka 2013, 3 PL ISSN 0037–7511 DARIUSZ DĄBROWSKI (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy) W SPRAWIE POLSKO-RUSKICH RELACJI W PIERWSZEJ POŁOWIE XII W. WOKÓŁ MAŁŻEŃSTWA BOLESŁAWA WYSOKIEGO ZE ZWIENISŁAWĄ WSIEWOŁODÓWNĄ Niniejszy szkic ma pokazać na wybranym przykładzie, jakie były motywacje i polityczne oraz kulturowe konsekwencje zawarcia konkretnego małżeństwa pol- sko-ruskiego. Jest to więc drobne studium z zakresu – można powiedzieć – mi- krogenealogii dynastycznej. Chodzi o związek Bolesława Wysokiego (1127–8 XII 1201), najstarszego syna ówczesnego seniora Polski Władysława II 1 , ze Zwienisławą, jak się wydaje, naj- starszą córką i chyba drugim pod względem starszeństwa dzieckiem księcia kijow- skiego Wsiewołoda Olegowicza 2 . Poczuwam się w obowiązku, by zaznaczyć, że tekst powstał przy okazji opracowywania szerszego zagadnienia z zakresu relacji polsko-ruskich w XI–poł. XIII w. 3 Jednym z argumentów, które skłoniły mnie do jego napisania, była chęć sprostowania pewnych zakorzenionych w literaturze nie- 1 Podstawowe informacje genealogiczne na temat Bolesława Wysokiego podaje Kazimierz J a - siński, Genealogia Piastów śląskich, Kraków 2 2007, s. 62–66. Istnieje też monograficzne, zwięzłe opracowanie jego działań politycznych (Benedykt Z i e n t a r a, Bolesław Wysoki – tułacz, repatriant, malkontent. Przyczynek do dziejów politycznych Polski w XII wieku, „Przegląd Historyczny”, 62, 1971, z. 3, s. 367–396 [niedawno wydane w postaci odrębnej książki – Kraków 2008]). 2 Według wysokiego prawdopodobieństwa Wsiewołod Olegowicz poślubił córkę Mścisława Włodzimierzowicza między latem 1126 a zimą 1126/1127 r. (Dariusz D ą b ro w s k i, Genealogia Mścisławowiczów. Pierwsze pokolenia (do początku XIV wieku), Kraków 2008, s. 149–152). Jak zobaczymy niżej, Zwienisława wyszła za Bolesława pomiędzy 1 III 1142 r. a atmosferyczną zimą 1142/1143 r. (zapewne jesienią tego roku). Tymczasem jej brat Światosław ożenił się w 1143 r., przed zimą (Ipat’evskaja letopis’, [w:] Polnoe Sobranie Russkich Letopisej [dalej: PSRL], t. 2, Moskva 2001, kol. 313), a po 1 stycznia tego roku pierwszy raz samodzielnie dowodził w wyprawie zbroj- nej (ibidem, kol. 313). Koincydencja wymienionych dat sugeruje, że Światosław musiał być jednak starszy od siostry, choć to tylko – podkreślam – przypuszczenie. 3 Tekst pt. Piastowie i Rurykowicze w XI–poł. XIII w. oddany do druku w języku niemieckim w materiałach z konferencji Kupcy, klerycy, dynaści. Władza Piastów w jej społecznych i kontynental- nych kontekstach od X do początków XIII w. (Warszawa, Niemiecki Instytut Historyczny, 31 V–1 VI 2012 r.). A R T Y K U Ł Y I S T U D I A M A T E R I A Ł O W E