Giineydogu illerinde Badem (Primus Amygdalus Batsch.) Yetistiriciligi, Uretim ve Pazarlama Potansiyeli Halil Ibrahim Oguz1*, Ajlan Yilmaz2, Ismail Ukav1 1 2 Adiyaman Universitesi Kahta MYO, Antepfistigi Arastirma Enstitiisii hioguz64@gmail.com Ozet Bu calisma, Gaziantep, Kilis, Adiyaman, Sanliurta, Diyarbakir, Mardin, Batman, Siirt ve Sirnak illerinde yiiriitulmustur. Bolgedeki Tarim il Miidiirliikleri, Ticaret ve Sanayi Odalari, Ziraat Odalan, ayrica FAO, TUiK, DPT ve benzeri kurum ve kuruluslardan alinan verileriler materyal olarak kullamlmistir. Calismamizda Diinya badem iiretimi, Tiirkiye iiretimi ve dis ticareti, bolgenin uretim miktari, tilke iiretimindeki payi, uretim ve pazarlama sorunlari analiz edilmistir. Sorunlar 119 asamada incelenmistir. Birincisi uretim ile ilgili sorunlar, ikincisi derim, ambalajlama ve depolama ile ilgili sorunlar, u9iincusu ise pazarlama ile ilgili sorunlar olarak smillandirilmistir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programlari kullamlmistir. Bu calismada amac, bolgede badem yetistiriciliginin potansiyelini, uretim tekniklerini, depolama ve pazarlama sorunlari ortaya konularak, bu sorunlarin cozumlenmesine yonelik onerilerde bulunulmustur. Anahtar Kelime: Giineydogu Anadolu, Badem, potansiyel, uretim, pazarlama Potential of Almond (Prunus Amygdalus Batsch.) Growing, Production and Marketing in Southeastern Region of Anatolia Provinces Abstract This study, was carry out in provinces Gaziantep, Kilis, Adiyaman, Sanhurfa, Diyarbakir, Mardin, Batman, Siirt and Sirnak. The data obtained from Provincial Directorate of Agriculture, Trade And industry Chambers, the Union of Turkish Agricultural Chambers in region, also, State Planning Organization, Turkish Statistics Enstitu, FAO, and relevant institutions and from organizations were used as material. In this study, the production of almond in the world and Turkey, foreign trade, Southestem Region production current output, royalty in country of region production and marketing problems were analyzed. The problems were inspected in three phases. Firstly, problems of relevant to production; the second one, problems of relevant to harvest, packaging and storage; third, problems of relevant to marketing as were categorized. SPSS packed software were used at statical analyzing of procured data. In this study, the aim is to make suggestions to solve these problems by explaining the potential of almond production techniques, problems of storage and marketing. Key words: Southeastern Region of Anatolia, almond, potatial, production, marketing Giri§ Badem (Prunus amygdalus Batsch) tiir olarak Rosaceae familyastna ait olup, sert kabuklu meyve yapisiyla da Prunoideae alt familyasina ait bir meyve tiiriidiir (Kester and Gradiziel, 1996). Yabani badem tiirlerinin morfolojik ve jeomorfolojik formlari Giineybati ve Merkezi Asya boyunca, Tiirkiye ve Suriye’den Gagauz Daglan’nm igelerine dogru, Iran boyunca Tian-San Colii’ne ve Tacikistan, Ozbekistan ve Afganistan’m Hinduku§ Daglari’na kadar yayilmistir (Browicz, 1969; Denisov, 1998). Badem yeti§tiriciligi milattan once 2000 yillarina kadar uzanmaktadrr. Kiiltiirel olarak ilk olarak Iran, Tiirkiye, Suriye ve Filistin’de yetistirilmiij olup, buradan Yunanistan’a ve Kuzey Afrika’ya, Italya, Ispanya ve Kuzey Amerika’ya yayilmistir. Daha sonra ilk kolonistler tarafindan A B D ’y e ve zamanla buradan Giiney Amerika, Giiney Afrika ve Avustralya’ya gotiiriilmii^tiir (Ozcagiran, ve ark., 2007; Oziidogru, 2003; Ozbek, 1978; Thorp, 1996). Ulkemiz sert kabuklu meyvelerin yeti§tiriciliginde iklim ve toprak ozellikleri dikkate ahndigmda onemli bir potansiyele sahiptir. Ozellikle, findik iiretim i iilke genelindeki talebin iistiinde yer almaktadir. Bunu ceviz ve antepfistigi takip etmektedir (TUlK, 2010). Ancak badem iiretim im iz, 274