Makale gönderim tarihi: 01.04.5015 Makale kabul tarihi: 28.12.2015 Çağdaş Yerel Yönetimler, Cilt 25 Sayı 1 Ocak 2016, s.25-46. Dirlik Temelli Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçe Denetimi: Büyükşehir Belediyeleri Arasında Bir Karşılaştırma * Yelda Yücel ** Öz: Bu çalışmada, dört Büyükşehir belediyesi (İzmir, Erzurum, Diyarbakır ve Kayseri) 2013 bütçeleri Dirlik (Well-Being) Temelli Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçe (DTCDB) denetimi yoluyla karşılaştırılmaktadır. Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme, kamu politika ve kaynaklarının kadınlar ve erkekler üzerindeki farklı etkilerini dikkate alır. Önceki yaklaşımlardan farklı olarak DTCDB yaklaşımı, kamu kaynaklarının kişilerin “yapabilirlikleri” üzerindeki etkilerine ve yararlanıcıların bu kaynaklara erişimine odaklanır. Bu çalışmada, bu yeni yaklaşımın temelleri tartışılmakta ve Büyükşehir belediyeleri bütçeleri bu perspektifle analiz edilmektedir. Yapabilirlikler ile belediye bütçeleri ilişkisi matrisler yoluyla karşılaştırmalı olarak ele alınmakta, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin giderilmesi ile ilgili kaynakların dağılımı, belediyelerin öncelikleri ve bütçelerin bu yapılarının, kadın erkek eşitsizliklerini gidermede imkânları/yetersizlikleri tartışılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kamu politikası, yerel yönetim, yapabilirlik, toplumsal cinsiyet, bütçe. Well-Being Gender Budget Audit: A Comparison between Metropolitan Municipalities Abstract: This study, compares the 2013 budgets of the four Metropolitan municipalities (İzmir, Erzurum, Diyarbakır and Kayseri) using the Well -Being Gender Budget (WBGB) audit method. Gender (responsive) budgeting takes into account the different impacts of public policy and resources on women and men. WBGB differentiates itself from the former approaches, by focusing on the impact of public resources on the “capabilities” of the beneficiaries and the access of the beneficiaries to those resources. In this paper, fundamentals of this new approach are discussed, and the Metropolitan municipality budgets are analyzed within this perspective. The relationship between capabilities and municipality budgets are examined comparatively through matrices to display the distribution of capabilities-related public resources, the priorities of different municipalities, and the possibilities as well as the insufficiencies of those budgets in eradicating gender inequalities. Keywords: Public policy, local government, capabilities, gender, budget. * Bu çalışmanın ortaya çıkmasında, esin kaynağı oldukları için Gülay Günlük Şenesen ve Ayşegül Yakar Önal’a; “Kamu Politikaları, Yerel Yönetimler, Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Bütçeleme: Kadın Dostu Kentler, Türkiye Örneği” (TÜBİTAK, 112K481) projesinde birlikte çalıştığım tüm ekip arkadaşlarıma ve son olarak makalenin son haline gelmesini sağlayan hakem ve editörlere teşekkür ederim. ** Yrd.Doç.Dr., İstanbul Bilgi Üniversitesi, İşletme Fakültesi, İşletme Bölümü, Eski Silahtarağa Elektrik Santralı Kazım Karabekir Cad. No: 2/13 34060 Eyüp/ İstanbul/ Türkiye.