BURSA YERLİ AĞIZLARI VE BAZI ARKAİK ÖZELLİKLERİ Prof. Dr. Hatice ĞAHİN  Dr. Ğükrü BAĞTÜRK  Dr. Mustafa ULUOCAK  Dr. Süleyman EROĞLU  Kağgar’dan Endülüs’e Türk İslam Ğehirleri Sempozyumları’nı ve bu kapsamlı projenin Bursa ayağını düzenleyen tüm ilgililere teğekkür ve bağarı dileklerimi sunarak sözlerime bağlamak istiyorum. İnsanlığın tüm dönemlerinde ğehirleri, devletleri kuranların en önemli birleğtiricisi olan unsur, dildir. Diller, hem insan yığınlarını bir araya getirir, birleğtirir hem de onların kültürlerinin aynası görevini görür. Dolayısıyla herhangi bir toplumla ilgili yapılacak bir çalığmada o toplumun dilinin ihmal edilmesi söz konusu bile olamaz. Bu nedenle biz, Bursa’yı ve değerlerini ortaya koyan bu projeye Bursa halkının konuğtuğu dil üzerinde bazı tespitlerimizi sizlerle paylağarak bir katkıda bulunmayı amaçladık. BursaŞ yerlisiyle, göçmeniyle Türk dünyasının önemli bir kısmının mozaiği olan bir ğehirdir. Bursa’da, Bursa’nın kültüründe ve halkındaŞ Osmanlı Beyliği’ni, Osmanlı Devleti’nin kuruluğunu, Osmanlı İmparatorluğu’nun zayıflamasını, göçleri, düğman iğgalini, Kurtuluğ Savağını, Atatürk’ü, Türkiye Cumhuriyeti’ni rahatlıkla gözlemleyebilmek mümkündür. Bir bağka deyiğle Bursa, arağtırmacılar için eği bulunmaz bölgelerden biridir. Bursa, tarihi açısından son derece eski bir medeniyet merkezidir. M.Ö. IV. yüzyılda kurulmuğ bulunan Bitinya İmparatorluğu’na bağlı topraklarda bulunan Bursa’da Türklerden önce Hıristiyan nüfusun yerleğik olduğu bilinmektedir. Türklerin ilk defa 1080 yılında Bursa İznik bölgesine geldiği bilinse de asıl fetih ve yerleğme tarihi olarak 1325 yılı gösterilmektedir. Osmanlı Beyliği döneminde bir Türk yurdu haline gelen bölge o dönemden bu yana Türk kültürünü yağatan, bugüne tağıyan temel unsurlardan biri olmuğtur. 1 Bursa’da resmi kayıtlara göre yaklağık 690 köy bulunmaktadır. Bu köylerin çok büyük bir kısmı yukarıda sözünü ettiğimiz dönemlerde bölgeye yerleğen ve o dönemden bu yana Bursa’da yağayan Türklerin kurmuğ olduğu köylerdir. 18. yüzyıldan itibaren ortaya çıkan  Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi  Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi  Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi  Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi 1 Mustafa Cemiloğlu, Bursa Dağ Köylerinde Türkmen Kültürü, Uludağ Üniversitesi Yayınları, Bursa, 2002, s.9.