20 ENGELLøLERDE SOSYAL GELøùøM YETERSøZLøKLERø: SOSYALLEùME SÜRECøNDE SPORUN FAYDALARI SOCIAL PROGRESS INADEQUACIES IN THE HANDICAPPED: BENEFITS OF SPORT IN SOCIALISING PROCESS 1 Ahmet ùAHøN * 1 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Beden E÷itimi ve Spor Yüksekokulu, Antrenörlük E÷itimi Bölümü, Burdur, Türkiye * e-mail: asahin@mehmetakif.edu.tr ÖZET Engelli bireyler, toplum içinde sﾕklﾕkla karúﾕlaúﾕlan, çeúitli alanlarda geliúim yetersizliklerine sahip olan, söz konusu yetersizlikleri nedeniyle normal geliúim gösteren insanlarﾕn sahip olduklarﾕ birçok haktan faydalanamayan bireylerdir. Bu durum, engelli bireylerin günlük hayatlarﾕnda ve toplumsal yaúamlarﾕnda bazﾕ sorunlar yaúamalarﾕna neden olmaktadﾕr. Söz konusu sorunlarﾕn baúﾕnda da sosyal geliúim yetersizlikleri gelmektedir. Literatürde yer alan birçok araúWﾕrmada engelli bireylerin sahip olduklarﾕ engel türüne ve engel seviyesine göre bazﾕ sosyal problemler yaúadﾕklarﾕ tespit edilmiútir. Engelli bireylerin sosyal geliúimlerinin desteklenmesinde çeúitli aktiviteler ve terapi yöntemleri kullanﾕlmaktadﾕr. Bunlardan birisi de spor aktiviteleridir. Bilindi÷i gibi spor etkinliklerine katﾕOﾕm insanlarﾕn sa÷Oﾕk kalitelerini arttﾕrmakta, fiziksel ve ruhsal sa÷Oﾕ÷ﾕn korunmasﾕna katkﾕ sa÷lamaktadﾕr. Engelli bireyler için spor etkinlikleri birer sosyalleúme aracﾕ olarak görülmektedir. Yapﾕlan bu araúWﾕrmada da engelli bireylerde spora katﾕOﾕPﾕn sosyalleúme üzerine etkilerinin de÷erlendirilmesi amaçlanmﾕúWﾕr. Anahtar kelimeler: Engellilik, spor, sosyalleúme ABSTRACT The handicapped are individuals who are often encountered in society, have development disabilities in various areas, and cannot benefit from many rights utilised by people with normal development due to their disabilities in question. This situation causes certain problems in handicapped individuals’ daily and social life. Social development disabilities are the main one among aforesaid problems. In many researches in body of literature, it is found that the handicapped experiences certain social problems depending on their handicap and level of disability. Various activities and therapy methods are used in supporting social development of handicapped individuals. One of these activities is sports. As known, participation in sport activities enhances people’s health quality and contributes protection of their physical and spiritual health. Sport activities are considered as a socialising means for handicapped individuals. In this research, it is aimed to evaluate effects of participation of sport activities on handicapped individuals’ socialising. Keywords: Disability, sports, socialising JEL CODE: L83 *ø5øù ønsanlar ﾕn yaúamlar ﾕ boyunca toplum içerisinde yerine getirmekle yükümlü olduklar ﾕ baz ﾕ rolleri ve görevleri bulunmaktad ﾕ r. ønsanlar ﾕn çeúitli faktörlere ba÷Oﾕ olarak toplum içerisinde sahip olduklarﾕ rolleri ve görevleri yerine getirememe durumlar ﾕ “engellilik” olarak tanﾕmlanmaktadﾕ r (Özsoy ve ark., 2002). Birleúmiú Milletler Sakat Haklarﾕ Bildirgesi’nde ise engellilik kavramﾕ “bireyin sahip oldu÷u çeúitli noksanlﾕklara ba÷Oﾕ olarak kendi kendisine yapmasﾕ gereken iúleri yerine getirememesi” úeklinde tanﾕmlanmﾕúWﾕ r (Öztürk, 2011). Literatürde yer alan tanﾕmlar incelendi÷i zaman, engellilik kavramﾕQﾕn içerisinde noksanlﾕk, yetersizlik veya eksiklik gibi durumlar ﾕ içinde barﾕndﾕ rdﾕ÷ﾕ söylenebilir. Ancak burada Uluslararasﾕ Multidisipliner Akademik AraúWﾕrmalar Dergisi / Eylül, Ekim, Kasﾕm, Aralﾕk Cilt: 2 Sayﾕ:3 Journal of International Multidisciplinary Academic Researches / September, October, November, December, Volume: 2 Issue: 3 www.joimar.com