ebelikte ilaç kullanımı kişide meydana gelen fizyolojik değişiklikler ve kul- lanılacak ilacın potansiyel teratojenik etkisinden dolayı özellik arz etmek- tedir. 1 Gebe vücudunda değişen fizyoloji, uygulanacak tedavilerin farmakokinetiğini değiştirmekte ve bazı tedavi edici ajanlar fetusa ulaşarak zarar verebilmektedir. 2 Gebelik boyunca uygulanan tedavilerin teratojenik etkileri ile il- gili endişe 1960’lardaki talidomid krizi ve dietilstilbestrol’ün 1971 yılında ortaya çı- karılan teratojenik etkileri gibi tarihi olaylara dayanmaktadır. 3 Tüm bu olaylar Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA)’in ilaçların etiketlenmesi, gebelikte ilaç kul- lanımı ve ilaçların piyasaya çıkmalarından önce etkinlik ve güvenilirlik çalışmala- rının yapılması konularında çok sıkı düzenlemeler getirmesine neden olmuştur. 4 Turkiye Klinikleri J Anest Reanim-Special Topics 2013;6(2) 7 Gebelik ve Farmakoloji ÖZET Gebelik insan hayatında süregelen birçok fizyolojik durumdan biridir. Belki de yaşamın de- vamlılığının sağlanmasının anahtarı olan hayatta kalma içgüdüsü yerini koruma içgüdüsüne bırak- maktadır. Bu dönem kadınların en hassas olduğu dönemlerden biridir. Bu süreç fizyolojik bir süreç olmasına karşın kadın vücudunda meydana gelen anatomik ve metabolik değişiklikler patolojik bir süreç gibi tüm sistemleri etkilemektedir. Meydana gelen değişimler ile birlikte kullanılmak duru- munda kalınan ilaçların hem farmakokinetik özellikleri hem de farmakodinamik özellikleri değiş- mektedir. Gebelik döneminde sanıldığından daha fazla ilaç kullanılmak durumunda kalındığı da göz önünde bulundurulursa bu değişikliklerin bilincinde olmanın ve kullanılacak ilaçlara hakimi- yetin daha fazla olmasının uygun bir tedavi verebilmek ve teratojenik etkilerden kaçınmak için ne denli önemli olduğu bir kez daha anlaşılacaktır. Bu derlemede başta anestezikler olmak üzere bir- çok ilaç ve ilaç grubunun gebelikte kullanımları ve muhtemel tehlikeleri anlatılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gebelik; plasenta; teratojenler; anestezikler, genel; anestezikler, lokal; analjezikler ABSTRACT Pregnancy is one of the physiologic conditions in human life. Survival instinct, which is essential for perpetuation of life, is replaced with protection instinct in the time of pregnancy. It is the time period in which women is the most vulnerable. Although it is a physiologic process, anatomic and metabolic changes in women body act like a pathological process and effect all sys- tems. These anatomic and metabolic differences change pharmacokinetic and pharmacodynamics of pharmacological agents. If it is considered that frequency of drug use in pregnancy is higher than it is passed for, the importance of vigilance about these changes and knowledge about the pharma- cokinetic and pharmacodynamics of drugs would be understood properly. In this review, the fun- damentals of drug use in pregnancy, especially anesthetic agents, has been briefed. Key Words: Pregnancy; placenta; teratogens; anesthetics, general; anesthetics, local; analgesics Turkiye Klinikleri J Anest Reanim-Special Topics 2013;6(2):7-14 Ahmet ALTUN, a İhsan BAĞCİVAN a a Tıbbi Farmakoloji AD, Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Sivas Yazışma Adresi/Correspondence: Ahmet ALTUN Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Farmakoloji AD, Sivas, TÜRKİYE md.ahmetaltun@gmail.com Copyright © 2013 by Türkiye Klinikleri DERLEME