IV Ogólnopolska Konferencja EBIB Internet w bibliotekach Open Access Toruń, 7-8 grudnia 2007 roku Agnieszka Lewandowska, Cezary Mazurek, Marcin Werla Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe Federacja Bibliotek Cyfrowych w sieci PIONIER - Dostęp do otwartych bibliotek cyfrowych i repozytoriów Federation of Digital Libraries working in the PIONIER network – an access to open digital libraries and repositories Abstrakt Badania w zakresie bibliotek cyfrowych rozpoczęto w Poznańskim Centrum Superkomputerowo- Sieciowym już w 1996 roku. W ramach tych prac od 1999 roku rozwijane jest oprogramowanie dLibra – najpopularniejsze obecnie oprogramowanie do budowy bibliotek cyfrowych w Polsce. Obecnie w sieci PIONIER uruchomionych jest lącznie 16 bibliotek cyfrowych opartych na tym oprogramowaniu, w tym największa w Polsce Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa. Biblioteki te razem dają dostęp do prawie 80 000 zróżnicowanych obiektów cyfrowych. Tak duża liczba bibliotek i zasobów cyfrowych umożliwila budowę na ich bazie zaawansowanych uslug sieciowych. Pierwszą z takich uslug bylo wyszukiwanie rozproszone dostępne w oprogramowaniu dLibra od lutego 2006 roku. W czerwcu bieżącego roku udostępniony zostal serwis Federacja Bibliotek Cyfrowych (FBC, http://fbc.pionier.net.pl/). Jego glównym celem jest ulatwienie korzystania z zasobów cyfrowych dostępnych w sieci PIONIER i zwiększenie ich widoczności na świecie. Serwis ten obecnie daje swoim użytkownikom możliwość skorzystania z trzech uslug: 1. wyszukiwania rozproszonego w dostępnych publikacjach, 2. wyszukiwania rozproszonego w planach digitalizacji, 3. tworzenia i rozpoznawania trwalych referencji do obiektów cyfrowych opartych o ich unikalne identyfikatory OAI. Serwis FBC oparty jest na otwartych protokolach komunikacyjnych (OAI-PMH, RSS, OpenSearch) i jest w stanie wspólpracować z dowolnymi bibliotekami oraz repozytoriami cyfrowymi, które te protokoly wspierają. Taka wspólpraca nie wymaga przekazywania zasobów cyfrowych na rzecz FBC – pozostają one caly czas w macierzystych repozytoriach. W niniejszym artykule chcielibyśmy opisać możliwości, jakie serwis FBC daje użytkownikom polskich zasobów cyfrowych oraz twórcom bibliotek i repozytoriów, w których zasoby te są gromadzone, a także przedstawić plany dalszego rozwoju FBC. Abstract Poznań Supercomputing and Networking Center started its research on digital libraries in 1996. Within that project since 1999 the dLibra software has been developed – at present the most popular digital libraries software. 16 digital libraries built on aforementioned software function in the PIONIER network, including the biggest one – Digital Library of Wielkopolska. The libraries altogether offer access to about 80.000 digital objects of different types. Thanks to such a huge number of libraries and digital resources it was possible to create advanced network services. The first service was a distributed searching available in dLibra software since 2006. In June 2007 the “Federation of Digital Libraries” service was launched (FBC, http://fbc.pionier.net.pl ). Its main goal is to facilitate the usage of digital resources available in the Pionier network and make them more visible in the world. At present the service offers three options to its users: 1. Distributed searching in available publications