Agricultural Sci. J. 38(6) (Suppl.): 251-254 (2007) ว. วิทย. กษ. 38(6)(พิเศษ): 251-254 (2550) อิทธิพลของ combined treatment ตอปริมาณ carotenoids, vitamin C และ phenols ในผล แกวมังกรฉายรังสีในระหวางการเก็บรักษา Effect of Combined Treatment on Carotenoilds, Vitamin C and Phenols of Irradiated Dragon Fruit During Storage ทรงศิลป พจนชนะชัย 1 ณัฎฐา เลาหกุลจิตต 1 อภิรดี อุทัยรัตนกิจ 1 อรพิน เกิดชูชื่น ผองเพ็ญ 1 จิตอารียรัตน 1 วณิช ลิ่มโอภาสมณี 2 สุชาดา เสกสรรวิริยะ 2 ประพนธ ปราณโสภณ 2 และ ฐิติมา คงรัตนอาภรณ 2 Photchanachai, S. 1 , Laohakunjit, N. 1 , Uthairatanakit, A. 1 , Kerdchoechuen, O. 1 , Jitareerat, P. 1 , Limohpasmanee, W. 2 , Segsarnviriya, S. 2 , Pransopon, P. 2 and Kongratarpon, T. 2 Abstract The effect of using 3 types of combined treatments; forced air (FA) and two coating materials (GLK and GUS) on carotenoids, vitamin C and total phenol on dragon fruits before irradiation at 300 Gy. Although there was not different in carotenoids contents in flesh after applying all combined treatment, treated fruits with FA resulted in a decreasing of carotenoids in peel. In this study, carotenoids content in peel and fresh edible portion was increasing when the treated fruits were kept for 1-15 days. Using FA could enhance vitamin C contents in both peel and fresh of fruits but vitamin C content of flesh portion of treated fruits kept for 15 days was lower as found in the peel. It was also found that phenols of peel portion of irradiated fruits were lower when fruits were treated with combined treatment of FA. This study indicated that combined treatment with two coating materials; GLK and GUS, could not prolong shelf life and maintain quality of irradiated dragon fruits. Keywords : dragon fruit, gamma radiation, carotenoids, phenols, vitamin C บทคัดยอ การศึกษาอิทธิพลของ combined treatment 3 ชนิด คือ forced air (FA) และสารเคลือบ 2 ชนิด ไดแก GLK และ GUS ตอปริมาณ carotenoids, vitamin C และ phenols ในผลแกวมังกรกอนการฉายรังสี 300 Gy ผลการศึกษาไมพบวา combined treatment ทั้ง 3 ชนิดมีผลตอการเปลี่ยนแปลงปริมาณ carotenoids ในสวนของเนื้อผลที่รับประทานได แตการใช FA ทําใหปริมาณ carotenoids ในสวนเปลือกลดลง การศึกษานี้พบวาปริมาณ carotenoids ในสวนของเปลือกและเนื้อผล เพิ่มขึ้นหลังการเก็บรักษานาน 1-15 วัน สําหรับ vitamin C พบวา combined treatment โดยเฉพาะ FA มีผลทําให vitamin C เพิ่มขึ้น แตเมื่อเก็บรักษาผลแกวมังกรที่ผานการใช combined treatment รวมกับฉายรังสี เปนเวลา 15 วัน ปริมาณ vitamin C ในสวนของเนื้อผลลดลงจนเหลือเทากับปริมาณที่พบในสวนของเปลือก นอกจากนี้ยังพบวาการใช FA ทําใหปริมาณของ phenols ในสวนของเนื้อแกวมังกรฉายรังสีลดลง การทดลองครั้งนี้แสดงใหเห็นวา combined treatment ชนิดสารเคลือบ 2 ชนิด ไมมีผลตอในการยืดอายุการเก็บรักษา รวมทั้งรักษาคุณภาพของแกวมังกรที่ผานการฉายรังสี คําสําคัญ : แกวมังกร รังสีแกมมา carotenoids phenols vitamin C คํานํา แกวมังกร (dragon fruit) เปนไมผลเศรษฐกิจที่เขามาเปดตลาดเอเชียในสหัสวรรษนี้ และเปนผลไมที่มีกากใยสูง แคลอรี่ต่ํา อุดมไปดวยวิตามินซี คลอโรฟลล เมล็ดของแกวมังกรมีไขมันไมอิ่มตัวที่มีฤทธิ์ antioxidation นอกจากนี้ยังใชเปน ผลไมเสริมสุขภาพ และความงามได ถึงแมจะมีการจัดการผลิตโดยใชหลักการผลิตทางการเกษตรที่ดีและเหมาะสม (good agricultural practice: GAP) แลวก็ตาม แตยังมีปญหาของศัตรูพืช เชน แมลง และโรคพืชที่ติดมากับผลผลิต ดังนั้นเพื่อให 1 คณะทรัพยากรชีวภาพและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาธนบุรี วิทยาเขตบางขุนเทียน ถนนเทียนทะเล กรุงเทพ 10150 1 School of Bioresources and Technology, King Mongkut’s University of Technology Thonburi, Bangkuntein Campus, Bangkok 10150 2 สํานักงานปรมาณูเพื่อสันติ ถนนวิภาวดี เขตจตุจักร กรุงเทพ 10900 2 The Atom for Peace, Vipavadee Rd., Jatujak, Bamgkok 10900