Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/5 Winter 2016, p. 227-248 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9232 ISSN: 1308-2140, ANKARA-TURKEY Article Info/Makale Bilgisi Received/Geliş: 04.02.2016 Accepted/Kabul: 22.03.2016 Referees/Hakemler: Prof. Dr. Funda TOPRAK – Prof. Dr. Mehmet Akif ÖZDOĞAN – Doç. Dr. Musa ALP This article was checked by iThenticate. ÖMER B. EBÎ REBÎA’NIN ŞİİRLERİNDE NARSİSİZMİN TEZAHÜRÜ Mustafa İsmail DÖNMEZ ÖZET Bir edebî eserdeki psikolojik öğelerin saptanması ve esere psikanalitik kuramın uygulanması Freud ile başlar ve peşisıra gelen psikologlar ile derinlik kazanır. Freud’un öncülüğüyle gelişen psikanalitik eleştiri yöntemi, sanatçıların ruhi hayat hikâyesinin ve bilinçaltının yarattıkları sanat eserlerinin oluşumuna etkisini araştırır. Sanatçıların eserlerinde yer alan eğilimleri bu eleştiri yöntemi için veri oluşturur. Bu çalışmada Emevî Döneminde yaşayan ve kendi dönemi ve sonraki çağlar dâhil aşk şairlerinin hocası kabul edilen Ömer b. Ebî Rebîa’nın şiirleri psikanalitik açıdan incelenmiştir. Şiir, şairin yaşadığı asra ışık tutan önemli unsurlardan biridir. Ömer b. Ebî Rebîa’nın yaşadığı dönemde Mekke ve Medine ekonomik, kültürel ve sosyal olarak ilerleme kaydetmiş ve halkın refah seviyesi artmıştır. Bu durumun sonuçlarından biri olarak musiki ve şiir bu dönemde daha da yaygınlaşmış, daha önceki dönemlere ait kalıplarından biraz uzaklaşmıştır. Sosyal hayattaki bu gelişmelerle orantılı olarak kadın, edebiyatın içerisinde daha çok yer sahibi olmuştur. Soylu ve zengin bir ailenin çocuğu olarak yetişen Ömer b. Ebî Rebîa, yakışıklı olması ve söylediği aşk şiirleri ile kadınların ilgi merkezinde olmuştur. Kadınların da bulunduğu edebi meclislerde şiirler söylemiştir. Zevk gazelinin öncüsü olduğu için şiirlerinin en önemli teması kadındır. Ömer b. Ebî Rebîa, narsist eğilimleri olan bir şairdir. Onun aşkları gerçek aşk değildir. O, kadınların kendisine ve söylediği şiire gösterdikleri ilgiden hoşlanmaktadır. Bu çalışmada Ömer b. Ebî Rebîa gibi bir megalomanın şiirlerindeki narsistik öğeler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ömer b. Ebî Rebîa, Şiir, Psikanaliz, Narsisizm. Yrd. Doç. Dr., Kilis 7 Aralık Üniversitesi, İlahiyat Fak., Temel İslam Bilimleri Bölümü, Arap Dili ve Belâgatı Anabilim Dalı, El-Mek: mismaildonmez@gmail.com