SỨC KHOҾ VÀ NHӲNG YẾU TỐ ҦNH HƯỞNG ĐẾN SỨC KHOҾ TSBS Nguyễn Thanh Nguyên Mục tiêu bài giҧng 1- Giải thích ý ngha của định ngha sức khoẻ của Tổ chức Y tế thế giới 2- Trình bày những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe W A- KHÁI NIӊM Vӄ SӬC KHOҾ Thѭӡng ngѭӡi ta chú ý đӃn bӋnh tұt nhiều hơn sӭc khoҿ, vì bӋnh tұt ảnh hѭởng trực tiӃp, làm trở ngại cho công viӋc, hӑc tұp, thu nhұp… nên cần phải giải quyӃt ngay. Sӭc khoҿ ít đѭợc quan tâm khi tuәi còn trҿ, giai đoạn mà ngѭӡi ta quan tâm đӃn hình thể bên ngoài hơn là bӋnh tұt vì ít khi có bӋnh. Nhѭng khi tuәi càng lӟn, ngѭӡi ta ngh đӃn viӋc bảo vӋ sӭc khoҿ nhiều hơn. ӭng trên bình diӋn quӕc gia, thì sӭc khoҿ luôn luôn đѭợc coi là một trách nhiӋm cӫa Nhà nѭӟc đӕi vӟi ngѭӡi dân. Khái niӋm về sӭc khoҿ là một khái niӋm có vҿ đơn giản nhѭng không dӉ nắm bắt. Nó tiӃn triển tùy theo trình độ y hӑc, bӕi cảnh kinh tӃ xã hội. ӕi vӟi những ngѭӡi làm công tác y tӃ, đӏnh ngha về sӭc khoҿ có ý ngha quan trӑng, vì qua đó nó xác đӏnh mục tiêu, không phải chỉ cho hӋ thӕng y tӃ mà còn cho mӑi ngѭӡi mӑi ngành ngoài khu vực y tӃ, tӭc là cho toàn xã hội. Có nhiều đӏnh ngha về sӭc khoҿ, sau đây ta phân tích 2 đӏnh ngha đѭợc biӃt nhiều nhất: 1- ịnh ngha cӫa Leriche (Giáo sѭ phүu thuұt Pháp, 1879-1955): “Sức khoẻ, là sự im lặng của các cơ quan”. NӃu các cơ quan hoạt động tӕt, nó sӁ “im lặng”, con ngѭӡi không cảm thấy đau, mӋt… ӏnh ngha này có những giӟi hạn: Ngày nay, chúng ta biӃt đѭợc rằng: - một cơ quan có thể bӋnh mà vүn “im lặng”. Nhѭ bӋnh ung thѭ chẳng hạn, có thể “im lặng” trong một thӡi gian dài trѭӟc khi đѭợc phát hiӋn. Vào thӡi cӫa Leriche, y hӑc chѭa có phѭơng tiӋn để phát hiӋn bӋnh trѭӟc khi có những biểu hiӋn lâm sàng; - một bӋnh nhân có thể cảm thấy rất bӋnh mà không khám thấy bӋnh ở cơ quan nào, Td bӋnh tѭởng (hypochondriasis). SK_YEU TO ANH HUONG_ʹ NOVʹͲͳͷ Page ͳ