Piotr Pranke Instytut Historii i Archiwistyki UMK Swoi czy obcy? Obraz relacji pierwszych Piastów z przedstawicielami dynastii oraz arystokracji Imperium Ludolfingów 1 Obraz relacji pomiędzy Piastami a przedstawicielami arystokracji imperialnej wielokrotnie postrzegany byl jedynie przez pryzmat wydarzeń o charakterze polityczno – militarnym, oraz „rywalizacji”, toczącej się w obrębie saskich elit wladzy. Tego rodzaju ujęcie stanowilo konsekwencję podporządkowania sposobu interpretacji przeszloś ci nowoŜytnemu rozumieniu pojęcia państwa oraz silnemu oddzialywaniu tradycji historiograficznej (Ludat 2000, s. 9; Kara 2009, s. 11-46; Bobrzyński 1944, s. 63; Krotoski 1925, s. 43; Miś kiewicz 1966, s. 6-7; Widajewicz 1955, s. 27; Labuda 1993, s. 42; Koroluk 1970, s. 289; Wojciechowski 1935/1937, s. 86; Labuda 1947, s. 10). Wplyw na obecną w literaturze przedmiotu wizję przeszloś ci, wywieralo równieŜ postrzeganie obserwowanych na terenie wladztwa wczesnopiastowskiego zjawisk, przez pryzmat materializmu historycznego i autonomizmu slowiańskiego (Lowmiański 1953, s. 229) 2 . Istotnym wydaje się zatem odniesienie do tych elementów przekazu źródlowego, które wskazywać mogą na charakter więzi zawieranych pomiędzy Piastami, a przedstawicielami moŜnych rodów Imperium Ottonów. W tym kontekś cie szczególne miejsce zajmuje analiza materialu nekrologicznego, pochodzącego z największych oś rodków monastycznych z terenu Cesarstwa. W ujęciu dynamicznym definiuje on skalę recepcji elementów „tradycji komemoratywnej” w obrębie piastowskich elit wladzy. Zwraca równieŜ uwagę na okolicznoś ci powstania wpisów dedykowanych pierwszym Piastom. W ten sposób stwarza takŜe nowe, znacznie szersze perspektywy badawcze, lącząc dzialalność ekonomiczno – fundacyjną, z zachodzącymi na terenie Wielkopolski przeobraŜeniami o charakterze 1 Druk publikacji zostal sfinansowany przez Uniwersytet Mikolaja Kopernika w ramach grantu wydzialowego 349 NH. Ze względu na charakter konferencji poruszana tu problematyka naszkicowana zostanie przede wszystkim w ś wietle źródel nekrologicznych. 2 Element ten widoczny jest chociaŜby w schematycznym budowaniu analogii w stosunku do obserwowanych na terenie wladztwa wczesnopiastowskiego przemian - zwlaszcza w sferze ideologicznej. W ten sposób genezy obserwowanych w materiale źródlowym zjawisk wielokrotnie doszukuje się na obszarze Rusi, Moraw bądź Czech – (gdzie wielokrotnie są one wtórne), nie zaś w szeroko rozumianym kręgu kultury postkarolińskiej.