kebikeç / 34 • 2012 323 1918-1928 Yılları Arasında Yayımlanan Kısa Ömürlü Osmanlıca Kadın Dergileri Hakkında Bir Değerlendirme Ümüt AKAGÜNDÜZ * I. Giriş Kadın dergileri kadının geçmişini ve bugününü anlatırken ihtiyaç duyduğu- muz verilerin oluşturulmasında ve yaygınlaştırılmasında temel araçlardırlar. Bu dergilerden yola çıkıp kadının geçmişini aydınlatmak mevcut toplumsal ve dü- şünsel tavrı somutlaştırarak Cumhuriyet’in birikimini anlamlandırmamıza yar- dımcı olmaktadır. Günümüzde kadın dergileri hakkında hazırlanan tezlerin ve makalelerin sürecin anlaşılmasında belirleyici oldukları açıktır. Makalemizde 1918-1928 yılları arasında yayımlanan kısa ömürlü olarak nitelendirdiğimiz Os- manlıca Çalıkuşu, Diyane, Ev Hocası, Firuze, Genç Kadın, Hanım dergilerini ele almış bulunmaktayız. Aslında burada kısa ömürlü dergiden ne anladığımızı be- lirtmemiz yararlı olacaktır. Gelişen toplumsal, siyasal, iktisadi ve düşünsel olaylar ekseninde basın dünyamızda irili ufaklı pek çok dergi yayımlanmış, bunların azımsanamayacak bir kısmı çeşitli sebeplerden beş sayının altında kalmışlardır. Genellikle maddi yetersizlikler nedeniyle kısa ömürlü olan bu dergilerin içinde kadın dergileri de bulunmaktadır. Elbette ki dergilerin bir kısmı birkaç sayı çık- tıklarında bir kısmıysa kütüphanelerimizde mevcut sayıları sınırlı olduğundan kısa ömürlü tanımlamasına dâhil edilmişlerdir. Bu çerçevede makalemizde kısa ömürlü Osmanlıca kadın dergilerinden hareketle Harf Devrimi’ne uzanan süreç- te kadın hareketinin Türkiye’deki konumunu irdeleyeceğiz. Tabi bunu yaparken ilk etapta kadınların hak isteminin tarihini, Mütareke Dönemi ve Cumhuriyet * Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi / umutakagunduz1@gmail.com