Sonuç ve Tartışma Normal popülasyonun çoğunluğu, santral motor ve kognitif kapasite açısından doğru şarkı söyleme becerisine sahiptir2. Popülasyonu temsil etmese de çalışmamızda yer alan 64 kişinin 48’i (%75) verilen melodileri doğru olarak söyleyebilmiştir. Şarkı söyleme becerisi ‘kötü’ olan grup (Tone deaf skoru: 61.063±10.253 ve Adaptive Pitch: 26.990±24.421 Hz) ile ‘iyi’ olan grup (Tone deaf skoru: 61.625±10.242 ve Adaptive Pitch: 23.297±21.895 Hz ) arasında ise ton algısı ve perde ayrımı açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (t= -0.219; df= 15; p= 0.44852 >0.001 ve t= 0.675; df= 15; p= 0.74493 >0.001). Çalışmamızın sonuçları, şarkı söyleme becerisinin temel olarak ton algısına bağlı olmadığı görüşünü destekler niteliktedir. Buna göre, ton algısı iyi olmayan bireylerden bazılarının doğru tonda şarkı söyleyebilmesi ya da şarkı söylemede sorun yaşamayan bireylerden bir bölümün- de ton algı bozukluğu bulunması mümkün görünmektedir. Şarkı söyleme yetisi ile ilgili kognitif ve sensorimotor işlemlerle ilgili çeşitli görüşler tartışılmaktadır. Pfordresher ve Brown3 şarkı söyleme bozukluğunun altında yatan serebral mekanizmalarını açıklamaya yönelik üç farklı modeli ayrı ayrı test etmiş, ancak; algı (perde algısı), motor (sesin temel frekans değişimlerini yeterli genişlikte ve duyarlılıkta ger- çekleştirecek vokal motor işlevler) ya da bellek (algılanan melodinin tekrarı için gereken işleyen bellek kapasitesi) temelli modellerin hiçbirini beceri bozukluğunu tek başına açıklamada yeterli bulmamışlardır. Geniş ve çok yönlü işlemler ağında gerçekleşen şarkı söyleme becerisinin; motor, duysal ve bellek mekanizmalarını değişik derecelerde kapsa- maktan başka, vokal imitasyon için şart olan ‘algı-hareket çevrimi’ne yönelik entegratif işlemlerle’ de yakından ilgili olduğu4 düşüncesi, son yıllarda öne çıkmaktadır. Bu çerçeve- de değerlendirildiğinde çalışmamız; şarkı söyleme becerisinin ton algısına bağlı olmadığını saptamakla sınırlı kalmakta, tartışılan temel mekanizmalara yönelik çok yönlü analiz- ler ve çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Kaynaklar 1. Music tests: Tonedeaf test , Adaptive Pitch test. http://jakemandell.com/ 2. Dalla Bella, S, Giguère J-F and Peretz I (2007) Singing proi ciency in the general population. Journal of he Acoustical Society of America , 121 , 1192–1189. 3. Pfordresher P. Q. and Brown S. (2007). Poor-pitch singing in the absence of “tone deafness”. Music Perception, 25, 95-115. 4. Peter Q. Pfordresher. (2011). Poor-pitch singing as an inverse model deicit: Imitation and estimation. Conference paper. International Symposium on Performance Science, 539-544. Abstract DOES THE ABILITY OF SINGING DEPEND ON PITCH PERCEPTION? In daily practice, tone deafness is considered synonymous with tone perception ( i.e. pitch perception or pitch discrimination ) disorder, and is conined to measuring a person’s perception of pitch changes in order to assess his/her musical abilities. A good tone perception provides a base for improving musical abilities. However, a comprehensive function such as singing, which requires the integration of sensory, motor and cognitive abilities, may not be basically related to tone perception. his study aims to compare two groups of people with “good” and “bad” singing ability with respect to their tone perception performances. First, the participants listened to unique melodies including 4 diferent notes. hen, their recorded performances of correctly repeating these melodies were assessed. Ater that, the group of ‘insuicient singing abilities’ was compared with the group of ‘normal singing abilities’ which consists of the same numbered age-sex matching participants. he results show that there are no signiicant diferences between the two groups in terms of their tone perception performances. Preliminary results of this study, which needs to be supported with further analyses, suggest that tone perception is not a primary factor that determines non-professional singing abilities. Giriş Ton sağırlığı, konjenital amuzi olarak da nitelenen ve son yıllarda yapılan sinirbilimsel çalışmalara göre, müziksel algı ve üretim süreçlerini yürüten sensorimotor entegra- syon şebekelerindeki bozukluğa bağlı olduğu düşünülen bir tablodur. Konjenital ton sağırlığı, yaşam boyu süren bir müziksel algı ve işlem bozukluğu olduğundan doğru tonda şarkı söylemeye engeldir. Günlük pratikte ise ton sağırlığı -yanlış bir yaklaşımla- ton algısı, perde algısı ya da perde ayrımı bozukluğu ile eş anlamlı sayılabilmektedir. Bu yaklaşıma göre, müzik becerisini değerlendirmek için kişinin perde değişimlerini doğru biçimde algılayıp algılayamadığını ölçmek, yeterli görülmektedir. Ton algısının iyi olması, müzik becerisini geliştirme yolunda iyi bir zemin oluşturması bakımından elbette olumlu bir özelliktir. Ancak, müzik -özellikle şarkı söyleme- gibi çok yönlü duysal, motor ve kognitif işlemlerin entegrasyonunu gerektiren kapsamlı bir işlevde ton algı performansının temel belirleyici olup olamayacağı tartışılabilir. Amaç ve Yöntem Şarkı söyleme becerisi “kötü” ve “iyi” olan iki grup belirleyerek bunların ton algı perfor- manslarını karşılaştırmayı amaçlayan bu çalışmaya işitmesi normal, herhangi bir vokal patolojisi bulunmayan ve özel bir müzik eğitimi almamış gönüllü üniversite öğrencileri arasından rasgele seçilen 64 kişi (38 K, 26 E, Ort. yaş: 21.5±2.48 katılmıştır. Deneklere önce respirasyon, fonasyon ve artikülasyonla ilgili periferik motor elemanların pro- fesyonel düzeyde kullanılmasını gerektirmeyen kolaylıkta, bireysel ses aralıklarına uy- gun, 4 farklı notanın değişik dizilimlerini içeren, daha önce duymadıkları melodiler* (söz içermeyen na-na-na..şeklinde) dinletilmiş ve ‘dinledikleri melodiyi doğru tekrar- lama’ performansları (3 deneme içinden deneğin en iyi bulduğu) kaydedilerek değer- lendirilmiştir. Daha sonra, melodi imitasyonunda başarısız olan 16 kişinin (9 K/7 E, yaş:20.8±2.24) yer aldığı ‘şarkı söyleme becerisi kötü’ grup ile imitasyon performansı iyi olanlar arasından alınan yaş ve cinsiyet uyumlu aynı sayıda bireyden oluşan ‘şarkı söyleme becerisi iyi’ grup, Tonedeaf ve Adaptive Pitch testleri1 uygulanarak, ton algısı ve perde ayrımı performansları bakımından karşılaştırılmıştır. ŞARKI SÖYLEME BECERİSİ TON ALGISINA BAĞLI MI Doç. Dr. Şükrü Torun Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dil ve Konuşma Terapisi Bölümü DİLKOM KOGNİTİF NÖROBİLİM ÜNİTESİ