Uluslararası Sosyal Aratırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/7 Spring 2009 GRESUN ADAK YERLERNDE TESPT EDLEN ÇETL UYGULAMA, NANI VE EFSANELER VARIOUS PRACTICES, BELIEFS AND LEGENDS OF VOW PLACES IN GIRESUN Ülkü KARA DÜZGÜN * Özet Adak kavramı insanlıın var oluundan bu yana insanolunun inandıı bütün maddî-manevî unsurların ve bu unsurlar etrafında teekkül eden ritüellerin karmasından oluur. Anadolu’da Türk hâkimiyetinden önce varlık sürdüren ve Türk hâkimiyetinden sonra bizzat Türkler tarafından bölgeye taınan kültür ve inanı unsurları bir sentez oluturarak adak yerleri etrafında bin bir renk aksettiren bir prizma oluturmutur. Bu prizma etrafında birleen halk ve halk inanıları tarihî – kültürel birliin sembolü durumundadır. Bu çalımada Giresun’da tespit edilen adak yerleri etrafında oluan efsaneler ve adak adama ritüelleri ile ilgili kısmî bir aratırmanın sonuçları deerlendirilmektedir. Ancak bu çalıma, tespit edilen adak yerlerinde -bölgenin geçirdii tarihî süreç de göz önünde bulundurularak- yapılan uygulamaların ve etraflarında oluan efsanelerin mukayeseli olarak incelenmesi ile daha da olgunlaacaktır. Anadolu’da her yerde rastlanılan benzeri adak yerlerinin incelenmesi disiplinler arası ortak bir çalımanın yapılmasına ihtiyaç duymaktadır. Bu yolla üzerinde yaadıımız, vatan topraı olarak nitelendirdiimiz yurdumuzun tarihî, kültürel, maddî ve manevî bütünlüünü bir baka yönüyle daha ortaya koymak mümkün olacaktır. Anahtar Kelimeler: Giresun, adak, kutsal kültler, veli kültü, adak yerleri Abstract The term “vow” is the combination of all the physical and spiritual factors which men have believed and the rituals they have practiced ever since the beginning of human existence. The cultural and belief factors practiced in Anatolia before the Turkish sovereignty and carried by the Turks themselves after the Turkish sovereignty have formed a synthesis and look like a colorful prisma around the places where vow rituals take place. The communities and their history of beliefs which get together around this prisma are the symbols of cultural unity. In this study, the results of a particular research on the legends which arose around the vow places in Giresun and the rituals which have been practiced in these places are evaluated. However, this study will be advanced by a comparative analysis of the rituals and the legends around these vow places by taking the historical process of the region into consideration. As a result of the researches about many vow places in Anatolia, a need for a research across disciplines has occured. This will enable us to present the historical, cultural, physical and spiritual unity of our country in another perspective. Key Words: Giresun, vow, sacral cults, the cult of Moslem Saint, vow places * Yrd. Doç. Dr. Giresun Üniversitesi, Eitim Fakültesi, Türkçe Öretmenlii Bölümü Öretim Üyesi