PRACE NAUKOWE ITWL Zeszyt 25, s. 5 ÷ 14, 2009 r. Paweł LINDSTEDT Edward ROKICKI DOI 10.2478/v10041-009-0004-z Henryk BOROWCZYK Paweł MAJEWSKI Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych OCENA STANU TECHNICZNEGO ŁOPATKI MASZYNY WIRNIKOWEJ W PROCESIE UŻYTKOWANIA Z ELIMINACJĄ SYGNAŁU OTOCZENIA W artykule przedstawiono podstawy nowej metody monitorowania stanu technicznego łopatek maszyn wirnikowych podczas ich użytkowania. Metoda wykorzystuje model dia- gnostyczny w postaci ilorazu wzmocnienia amplitudowego sygnału diagnostycznego y(t) wynikającego z działania łopatki i sygnału x(t) jej otoczenia podczas zbliżania się wierz- chołka łopatki do czujnika i wzmocnienia amplitudowego tych sygnałów podczas oddalania się wierzchołka łopatki od czujnika. Przyjęty model diagnostyczny pośrednio uwzględnia aktualne otoczenie łopatki x(t) bez konieczności jego pomiaru [12, 14, 15]. Zatem jest on czuły na zmiany stanu technicznego łopatki, a mało wrażliwy na zmianę otoczenia. Proponowana metoda może odegrać istotną rolę w diagnostyce łopatek wirnikowych podczas ich użytkowania. Słowa kluczowe: diagnostyka łopatki, funkcja korelacji, funkcja widmowej gęstości mocy, wzmocnienie amplitudowe. 1. Wstęp W procesie użytkowania (pracy) maszyn wirnikowych bardzo ważnym pro- blemem jest monitorowanie (bieżąca ocena) stanu technicznego ich newralgicz- nych elementów składowych, którymi oprócz łożysk są łopatki. Praktyka pokazu- je, że urwanie się tylko jednej łopatki (z kilkudziesięciu, kilkuset) prowadzi prawie zawsze do poważnej awarii całej (często bardzo kosztownej) maszyny wirnikowej (sprężarki osiowej, turbiny). Stąd wynika duże zainteresowanie metodami bieżą- cego monitorowania stanu technicznego łopatek podczas ich pracy. - 10.2478/v10041-009-0004-z Downloaded from De Gruyter Online at 09/09/2016 05:18:58PM via free access