Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, 2012 333 İSO 500’DE YER ALAN İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ YABANCI SERMAYE PAYINA SAHİP ŞİRKETLERİN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ÖLÇÜLMESİ Büşra TOSUNOĞLU (*) Mustafa UYSAL (**) Özet: Bu çalışmada, İMKB’de işlem gören İSO500’de yer alan yabancı sermaye payına sahip imalat sektöründeki firmaların etkinlikleri Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılarak araştırılmaya çalışılmıştır. 2009 yılına ait toplam 29 adet firma incelenmiş ve bu firmaların 8 tanesi etkin, 21 tanesinin ise etkin olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada ayrıca etkin olmayan firmaların etkin konuma gelebilmeleri için kullandıkları girdi-çıktı miktarlarında hangi oranlarda iyileştirme yapmaları gerektiği belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye, VZA, Etkinlik, İmalat Sektörü THE EFFICIENCY TO EVALUATION WITH DATA ENVELOPMENT ANALYSIS OF ISO 500’ FIRMS HAVİNG FOREING CAPITAL SHARE IN MANUFACTURING SECTOR Abstract: In this paper, it is tried to investigate the efficiency of the firms in the manufacturing sector that are listed in the İstanbul Stock Exchange and in the İSO500 by using Data Envelopment Analysis (DEA). Examined a total of 29 firms by 2009 and concluded 8 of this firms efficiently in 21 of them ineffective. The study is also tried to determine input-output quantities which proportions need to make improvement that use ineffective firms come up with effective position. Key Words: Direct Foreing İnvesment, DEA, Efficiency, Manufacturing Sector I.Giriş Dünya ekonomisinde yabancı sermaye yatırımlarının önemi her geçen gün artmaktadır. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü (UNCTAD)’nın verilerine göre dünyadaki doğrudan yabancı sermaye yatırım miktarı 315 milyar dolardır (Aklan Adanur, www.dtm.gov.tr /dtmadmin/upload/EAD/.../2sab.doc, E.T. 17.05.2011). Doğrudan yabancı sermaye yatırımı, bir şirketin, başka bir ülkedeki bir şirketi satın alması, sermaye artırımı yapmak amacıyla ortak olması, o ülkede bulunan şirketin sermayesinin artırımının sağlanması amacıyla ortak olması veya şirketlere lisans, know-how, teknoloji ve yönetim gibi unsurları getirmesi şeklinde yapılan yatırımlara denilmektedir (Yavan ve Kara, 2003, s: 20). Küreselleşme sonucu ortak bir pazar haline gelen dünyada, kaynakların sınırlı olmasının da etkisiyle firmaların birbirleriyle rekabet edebilmeleri zorlaşmaktadır. Bu sebeple firmaların rekabet edebilmeleri onların ne ölçüde verimli ve etkin olduklarıyla yakından ilgilidir. Firmalar ihtiyaçları olan (*) Öğr. Gör. Gümüşhane Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü (**) Arş. Gör. Gümüşhane Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü