Aneta Duda Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Symbole religijne i duchowość w reklamie Religious symbols and spiritualities in advertising Streszczenie Wykorzystywanie religijnych symboli w reklamie nie jest nowym zjawiskiem. Jednak dzisiejsze odniesienia do biblijnych motywów, symboli rzadko kiedy mają ścisły związek z oferowanymi produktami. W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczące obecności symboli religijnych i duchowości w polskiej reklamie prasowej. Analiza wskazała, że re- klamodawcy stosunkowo rzadko sięgają po stricte religijne elementy, inaczej w przypadku duchowości, rozumianej szerzej niż religijność. Wymiar duchowości zdaje się nierozłącznie towarzyszyć praktyce reklamowej. Słowa kluczowe: symbole religijne, duchowość, reklama. Abstract he use of religious symbols in advertising is not a new phenomenon. However, modern references to biblical themes and symbols are seldom closely associated with the products themselves. his article presents the research results concerning the presence of religious symbols and spirituality in the Polish press advertising. he analysis has indicated that advertisers rarely use strictly religious elements, unlike in the case of spirituality that is un- derstood more widely than religiousness. he spiritual dimension seems to be inseparable from the advertising practices Keywords: religious symbols, spirituality, advertising Wstęp Wykorzystywanie religijnych symboli w reklamie nie jest nowym zjawiskiem. Można cofać się do starożytności, podając przykłady rzymskich czy greckich sprze- dawców, którzy w swoich rekomendacjach odwoływali się do bogów czy wyroczni delijskiej. Według Jacoba Lennepa i Johanneda Gouwa zasadniczy wzrost zaintere- sowania motywami biblijnymi w promowaniu produktów ściśle wiąże się z Refor- macją, dzięki której Biblia, zwłaszcza Stary Testament, stały się szeroko dostępne. Biblijne sceny i postaci rzeźbiono na meblach, naczyniach, ozdobach, szyldach