560 Przegl¹d Lekarski 2008 / 65 / 10 E. Mojs i wsp. PRACE ORYGINALNE Motywy palenia wród studentów poznañskich wy¿szych uczelni. Analiza porównawcza The reasons of smoking cigarettes among students in Poznan universities  a comparative study Ewa MOJS 1 Marcin CYBULSKI 1 Wojciech STRZELECKI 1 Ewa GAJEWSKA 2 Maria Danuta G£OWACKA 1 W³odzimierz SAMBORSKI 2 1 Katedra Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik Katedry: Prof. UM dr hab. Maria Danuta G³owacka 2 Katedra i Klinika Fizjoterapii, Reumatologii i Rehabilitacji, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik Katedry: Prof. dr hab. W³odzimierz Samborski Dodatkowe s³owa kluczowe: palenie tytoniu zachowania zdrowotne m³odzie¿ Additional key words: tobacco smoking health behaviors students Adres do korespondencji: Dr Ewa Mojs: Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego Katedra Nauk o Zdrowiu 60-179 Poznañ, ul. Smoluchowskiego 11 Tel.: (061) 6559250 e-mail: ewamojs@ump.edu.pl Wstêp W Polsce, która przynajmniej od po³o- wy lat siedemdziesi¹tych nale¿y do krajów o najwy¿szej konsumpcji papierosów na wiecie, palenie tytoniu stanowi najwa¿niej- sz¹, pojedyncz¹, mo¿liw¹ do prewencji przy- czynê przedwczesnej umieralnoci w skali ca³ego kraju. Szacuje siê, ¿e w latach dzie- wiêædziesi¹tych, co roku na wiecie umiera ³o z powodu tytoniu oko³o 2 milionów ludzi; a liczba ta ma wzrosn¹æ do 10 mln w roku 2020. Wród oko³o 4 tys. pierwiastków i zwi¹zków chemicznych wystêpuj¹cych w dymie tytoniowym wiele charakteryzuje siê silnym dzia³aniem toksycznym, mutagen- nym, teratogennym i rakotwórczym. Dzie- si¹tki tysiêcy badañ naukowych pokaza³y, ¿e u¿ycie tytoniu w ró¿nej formie podwy¿- sza m. in. o 25-40% ryzyko zgonu z powo- du chorób uk³adu kr¹¿enia, o 30-40% z po- wodu nowotworów z³oliwych oraz jest przy- czyn¹ oko³o 70% zgonów na choroby uk³a- du oddechowego (nienowotworowe) [8]. Ka¿dego roku na choroby odtytoniowe umiera w naszym kraju przedwczenie 70 tysiêcy ludzi w wieku 35-69 lat [7,8]. Ponadto palenie papierosów stanowi bramê do kszta³towania siê dalszych uzale¿nieñ wród m³odzie¿y, a instytucje wychowawcze i owiatowe maj¹ znacz¹cy wp³yw na kszta³- towanie siê zachowañ zdrowotnych. Ze wzglêdu na wysok¹ czêstoæ wystê- Palenie tytoniu jest jednym z naj- bardziej upowszechnionych antyzdro- wotnych elementów stylu ¿ycia cz³o- wieka. Celem pracy by³a ocena czêsto- ci wystêpowania zjawiska nikotyni- zmu wród studentów poznañskich wy¿szych uczelni oraz ich psycholo- gicznych i spo³ecznych uwarunkowañ. Badania przeprowadzono w grupie 84 osób  22,6% osób pal¹cych i prawie 80% niepal¹cych z czego 51% pali³o w przesz³oci. Do badañ wykorzystano znormalizowane testy psychologiczne oraz autorski kwestionariusz ankiety. Badania przeprowadzono anonimowo. Stres, jako powód palenia podaje 20,2% pal¹cych, a chêæ palenia po je- dzeniu zadeklarowa³o 9,5%. W pracy na przerwie pali 16,6% i tyle samo robi to towarzysko. Efekt palenia to najczê- ciej relaks lub zadowolenie. Nie wy- kazano istotnych statystycznie zale¿- noci w zakresie zmiennych p³ci a czê- stoci¹ palenia papierosów. Czêstoæ wystêpowania palenia w grupie re- spondentów by³a istotnie ni¿sza w porównaniu ze redni¹ populacyjn¹ regionu Europy centralnej. Smoking cigarettes is one of the most common factor disturbing health and a part of negative life style. The aim of the study was to estimate the frequencies of smoking cigarettes and their conditions among students of two Poznan universities: Poznan Uni- versity of Medical Sciences and Poznan University and three lines: physiotherapy, midwifery, psychology. 84 persons participated in the study. 22.6% of them were smoking and al- most 80% were not smoking. 51% per- sons smoked in the past. Author's questionnaire of own concept used in the study. The research was conducted according to law of care about per- sonal data. Results: 9.5% smoking re- sponders did it after breakfast, 16.6 % at working place during breaks. The data show that stress is a main rea- son of smoking. Almost 9.5% smoke during brakes at work and in social circumstances. According to opinion of examined group, the joy, relax are the effects of smoking. There were no significant differences and correla- tions between fear as a state and char- acter and smoking. However the fre- quency of smoking in the group was lower in comparison to medium values in population of central part of Europe in a group of women. There was no correlation between sex and the fre- quency of smoking. The frequency of smoking in a group was lower in com- parison to data from Central Europe region.